Eleusine (Kazotu)

Eleusine (Kazotu), Poaceae ailesine bağlı bir cinstir.

Tanımı

Eleusine (Kazotu) tek ya da çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Rizom mevcut değil ya da varsa kısadır. Saplar dik, dirseksi yükselici ya da yatıktır. Dil zarsı, uzun kirpikli ve yaprak ayası şeritsidir. Çiçek durumu 2 ila birkaç adet parmaksı başak halindedir. Başakçıklar 3 ila 15 verimli çiçekçikli, eliptik, dikdörtgensi ya da yumurtamsı, yanal olarak sıkıştırılmış ve verimli çiçekçiklerin altında eklemlerinden ayrılmaktadır. Dışkavuzlar kalıcı ve başaçıklardan kısadır. Alt dışkavuz mızraksı ya da dikdörtgensi, zarsı, 1 omurgalı ve 1 ila 3 damarlıdır. Üst dışkavuz eliptik ya da dikdörtgensi, zarsı, 1 omurgalı ve 1 ila 7 damarlıdır. Verimli içkavuz mızraksı, eliptik, dikdörtgensi ya da yumurtamsı, zarsı, omurgalı ve 3 damarlıdır. Pulcuklar 2 adet, etli ve daneler elipsoit, dikdörtgensi ya da yumurtamsıdır. Cins dünyanın büyük bölümünde yayılış göstermektedir.

Etimoloji

Cins adı olarak tarım tanrıçası olan Demeter’in ikinci adı olan Eleusine (Ἐλευσῖνι) verilmiştir. Roma mitolojisindeki Ceres’in karşılığı olan Demeter, Yunanca ‘toprak ana’ demektir, Kronos ve Rhea’nın kızı, Zeus’un ise karısıdır. Hesiod, Tanrıların Doğuşu adlı eserinin birçok yerinde Demeter’i doğrudan tarımla ilişkilendirmiştir. Demeter, yeryüzündeki tüm bitki örtüsünün her bir aşamasından sorumludur. Geçimleri önemli ölçüde tarıma dayalı olan antikçağ insanı için, bu nedenle oldukça önemli bir tanrıçadır. Toprağı işleme, topraktan ürün alma ya da hangi tohumların kullanılacağı bilgisine sahip olmayan ilk insanlar, zengin otlaklara yerleşir, bu otlaklar artık ihtiyaçlarına cevap veremez hale geldiğinde ise başka bir zengin otlak arayışına girerdi. Demeter, bu insanlara tarım bilgisini aktararak, onların yerleşik hayata geçmelerini sağlamıştır. Adının özellikle tarımsal alanlarda görülen ve bir tür buğdaygiller üyesi olan kazçimine verilmesi bu bakımdan oldukça anlamlıdır. Demeter, uzun boylu ve altın saçlı olarak tasvir edilmiştir, bu saçlar omuzlarının üzerinden kıvrımlı bir şekilde dökülmektedir. Bu görünüm özellikle Zea mays (mısır) gibi buğdaygillerin olgunlaşmış meyvelerini ve üzerindeki sarı renkli püsküllü yapıları andırmaktadır.