Dactylorhiza iberica


Anahtar kelimeler: Nadir bitkiAkdeniz elementiAsgari endişe (LC).

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › Salepgiller › Balkaymaksalebi › Kırım salebi

Dağılımı

Yunanistan ile İran arasındaki bölgede doğal olarak yayılış gösterir.

Genel bilgiler

20 ila 40 cm büyüyebilir. Yumru genellikle tepeye doğru 2 ila 3 arası sayıda lobludur. Kök gövdenin yeraltı sitolonları bulunur. Yapraklar dik, mızraksı şeritsi ve alttakiler daha geniştir. Çiçek kurulu başak formunda darca silindirik ve görece gevşektir. Bırahte mızraksıdır ve yumurtalıkla aynı uzunluktadır. Çiçekler gül pembe renklidir. Çanak ve taç yapraklar bir sorguç halinde birleşir. Çanak yapraklar yumurtamsı mızraksı iken taç yapraklar daha dardır. Dudak düz, yelpaze biçiminde ila genişçe yumurtamsı, kenarları küt dişçikli, ortadaki lob küçük ve zaman zaman dişlidir. Mahmuz incedir ve yumurtalığın yarısı kadardır.

Gözlem

Yüksek rakımlarda ıslak çayırlar ile tatlı su kaynaklarının yakınlarında görülür. Kocaeli için nadir bir türdür. Başiskele ilçesinden kaydı vardır ancak henüz gözlenememiştir.

Yaygın adları

Kırım salebi. Bitkinin neden “Kırım” adası ile sınırlandırıldığı açık değildir. Yayılış alanı hayli geniştir ve eğer bir coğrafya ile imlenecek olsaydı o da şüphesiz “İberya” olurdu.

Etimoloji

Cins adı Yunanca “parmak köklü” anlamında gelir. Yumruların 2 ila 5 arası el biçiminde loblu olmasına işaret eder. Tür adı ise Latince “İber yarımadası” anlamına gelir. Günümüzde Türkiye, Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan topraklarında yer alan antik İberia bölgesidir. Marschall von Bieberstein de bitkinin habitatı için “Habitat in Iberia” notunu düşmüştür.

Literatür

Nomina Nova Generis Dactylorhiza 3 1962. (M.Bieb. ex Willd.) Soó.

Yorum yazın