Özet
Dactylis glomerata (Domuz ayrığı) genelde çayırlarda görülen ve bahar sonundan yaz ortasına kadar çiçek açan çok yıllık bir bitkidir.
Hiyerarşi
Tanımı
Dactylis glomerata (Domuz ayrığı) genellikle 15 ila 140 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde dik ya da yatık ve 2 ila 3 arası sayıda boğumludur. Dil 2 ila 8 mm uzunluğunda ve sivri ya da yırtıktır. Grimsi yeşil yapraklar 20 ila 50 cm uzunluğunda ve 1,5 cm genişliğindedir. Belirgin püsküllü üçgensi çiçek kafası 10 ila 15 cm uzunluğundadır. Bu yapı bazen yeşil bazen de kırmızı ya da mor renkli olabilir. Tohumlar olgunlaştığında soluk kahverengiye döner. Başakçıklar 5 ila 9 mm uzunluğunda, tipik olarak 2 ila 5 arası çiçek barındırır. Dışkavuz mızraksı ya da yumurtamsı, sivri uçlu ve 3,5 ila 6,5 mm uzunluğundadır. İçkavuz mızraksıdır. Karakteristik olarak gövde tabanı yassıdır ve bu onu diğer Poaceae türlerinden ayırır.
Anahtar
Aç
1. İçkavuzun ucu derin girintili ve kısa kalın kılçıklı subsp. hispanica
1. İçkavuzun ucu sipsivri
2. Çiçek durumu neredeyse tek taraflı, bileşik salkım dalları ipliksi; yapraklar pörsük subsp. lobata
2. Çiçek durumu tek taraflı değil, bileşik salkım dalları kalın; yapraklar pörsük değil subsp. glomerata
Gözlem bilgileri
Bitki doğal olarak Avrasya ve Kuzey Afrika’da yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. [Harita, Alt türler, Sinonimler, Herbaryum] Ormanlık alanlar, tarlalar ve yamaçlarda görülen bitki umumiyetle mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.
Türkçe adları
Dilimizde domuz ayrığı adı ile bilinmektedir.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca parmak anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin başakçıklarının parmağa benzemesine işaret etmektedir. Tür adı Latince yığınsı anlamına gelir ve açık bir şekilde türün çiçek kurulunun yapısına dikkat çekmektedir. İkili adlandırma öncesi adı “Cynosurus panicula secunda glomerata”dır.
Tıp
Östrojenik olduğu rapor edilmiştir. Tümörleri, böbrek ve mesane rahatsızlıklarını tedavi etmek için geleneksel olarak kullanılmıştır.
Dikkat
Saman nezlesine neden olabileceği rapor edilmiştir.
Bilgi
Şeker içeriği nedeniyle yaygın olarak hayvan yemi olarak kullanılmıştır. Bitki kediler tarafından da sevilmektedir. Erozyon kontrolü için ekilmiştir.
Bir yanıt yazın