İçeriğe geç

Cyperus rotundus (Gecebiten)

Topalak


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki, KozmetikAsgari endişe (LC), Arkeofit bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Buğday takımı › Hasırotugiller › Hasırotu › Topalak

Dağılımı

Bitki doğal olarak Asya, Afrika ve Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

140 cm kadar büyüyebilir. Yumruları kabuklu yemişlere benzer. Yapraklar bitki tabanından itibaren üçe ayrılır, bunlar 5 ila 20 cm uzunluğundadırlar. Çiçeklenen gövdelerde üçgensi kesit görülür. Genç bitkilerin kök sistemi beyazdır ve rizomları etlidir. Tohumlar 18 derece 2 ila 6 hafta arasında çimlenir. Cyperus longus ile yakındır. Ondan rizomların ince ve seyrek dar pullarla kaplı olması, yumru bulundurması, kol ve meyve yapısı ile ayırt edilir.

Gözlem

Nemli çayırlar, tarlalar ve yol kenarında görülür. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Kara topalak, Arap topalağı, Gecebiten, Topalak, Abdülleziz.

Çiçek zamanı

Mayıs-Eylül ayları.

Yükseklik

0-600 metre arası.

Etimoloji

Cins adının etimolojisi açık değildir. İbranice reçine kelimesinden türetilmiş olması muhtemeldir. Tür adı Latince “yuvarlak” anlamına gelir. Türün yumrularına işaret eder ve özgün tanımda bu “radice olivarii (kök zeytin gibi)” olarak belirtilmiştir.

Mutfak

Yumrular çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Kökleri kurutulup öğütülerek ekmek yapımında kullanılır.

Geleneksel tıp

Sindirim sistemi ve rahim üzerindeki ağrıyı hafifletir. Kök ve yumrular; analjezik, antibakteriyel, spazm çözücü, öksürük giderici, aromatik, büzücü, gaz giderici, terletici, idrar söktürücü, adet akışı teşvik edici, taş eritici, yatıştırıcı, uyarıcı, mide ağrısı giderici, tonik ve parazit düşürücüdür. Sindirim problemleri ve menstrüel şikayetlerin tedavisinde dahili olarak kullanılır. Karın ağrısı tedavisinde Piper nigrum ile kullanılır. Rahim ağzı kanseri tedavisinde kullanılır.

Galen: Keskin ve hafif ekşi bir tada sahiptir. Büzücüdür.

Dioscorides: İdrar söktürücüdür. Kaynatılarak alındığında böbrek taşlarını düşürür ve ödemi dağıtır. Bu ayrıca akrep sokmalarına karşı da etkilidir. Kurutulup un haline getirildikten sonra ağız yaralarında kullanılır.

İbn-i Sînâ: Kökü kullanılır. Cildi güzelleştirir. Yara iyileştiricidir. Burun ve ağızdaki kötü kokuya karşı etkilidir. Yağının aşırı tüketimi cüzzama neden olur. Aft vakalarında kullanılır. Taş düşürücüdür. Hemoroit tedavisinde kullanılır. Haşerat sokmalarına karşı etkilidir.

Birunî: Türkler bu bitkiyi çok sever ve gittikleri yere yanlarında götürürler. Saç dökülmesi vakalarında kullanılır.

Biliyor musunuz?

Kökleri parfüm yapımında kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 45. 1753. L.

Bir Yorum Yazın Cevabı iptal et

Exit mobile version