İçeriğe geç

Cyclamen (Yersomunu)


Dolaşım

BitkilerFunda takımıÇuhaçiçiçeğigiller › Yersomunu

Genel bilgiler

Yumrulu kökleri olan yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Yapraklar uzun saplı, tüysüz, yumurtamsı, dairesel ya da böbreksidir. Çiçekler tek, koltuklarda ve baş aşağıdır. Çiçek sapı uzundur. Cins Akdeniz havzası ve batı Asya’ya özgüdür. Cins hayli yaygın olarak yetiştirilen süs bitkilerini ihtiva eder. Kış aylarında İzmit merkezdeki çiçekçilerin önlerinde satışa çıkar.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “daire” anlamına gelir. Kökün yumru biçimli şekline atıftır.

Geleneksel tıp

Aşağıda verilen bilgilerde hangi sıklamen türünün kastedildiği açık değildir. En olası ihtimaller Cyclamen hederifolium, Cyclamen graecum, Cyclamen purpurascens ve Cyclamen persicum türleridir.

Galen: Bitki tamamen çiçek açtığı zaman kullanılır. Kökü havanda ezildikten sonra suyu çıkarılır. Daha sonra kurutularak ya da pişirilerek bal kıvamına getirilir. Bağırsak temizleyicidir. Bal, süt ya da sirke ile birlikte buruna damlatılırsa başı temizler. Losyon olarak uygulandığında ise gözlerdeki kataraktı azaltır.

Dioscorides: Adet akışını tetikler. Ölümcül zehirlenmelere karşı etkilidir. Suyu bal ile burna konulursa başı temizler. Bağırsakları gevşetir. Düşüğe neden olur. Suyu balla birlikte gözleri yıkamak için kullanılır. Güneş yanıklarını geçirir. Saç dökülmesini engeller. Doğumdan sonra plasentanın çıkarılması için kullanılır.

Plinius: Kökü yılanların neden olduğu yaraları iyileştirmek için kullanılır. Zararlı büyülerden korunmak için evlerin bahçelerine dikilir. Hamile bir kadının kökünün üzerinden geçmesi halinde düşük yapacağına inanılır.

İbn-i Sînâ: Kökü şalgama benzer. Gut ve sarılık vakalarında etkilidir. Kökü kaşıntı gidericidir. Gebe kadınların suyuna oturduklarında düşük yapacakları, gebe olmayanların ise gebe kalmayacakları iddia edilir. Aynı şekilde suyunun balla birlikte karın bölgesine tatbik edilmesinin de düşüğe neden olacağı söylenir. Karın ağrısı ve rahmi temizlemek için kullanılır. Balla birlikte kullanıldığında panzehir etkisi vardır. Kalça ağrılarına iyi gelir. Hıçkırık gidericidir. Hayvan ısırmalarında pişirilerek kullanılır. Sarılık, gut ve cilt lekeleri vakalarında kullanılır. Balgam söktürücü ve adet akışı teşvik edicidir. Bitkiyi diz ve kollarına süren kadınların hamile kalmayacaklarına inanılır. Ölümcül zehirlenme vakalarında panzehir olarak kullanılır.

Türler

Literatür

Species Plantarum 1: 145. 1753. L.