İçeriğe geç

Crocus chrysanthus (Sarı çiğdem)

Sarı çiğdem


Anahtar kelimeler: Nadir bitkiYenilebilir bitkiSüs bitkisi, Asgari endişe (LC).

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › Süsengiller › Çiğdem › Sarı çiğdem

Dağılımı

Bitki doğal olarak Balkanlar ve Türkiye’de yayılış gösterir.

Genel bilgiler

7 ila 10 cm büyüyebilir. Çiçekler canlı turuncu sarı renkli olup kase biçimindedir. Yapraklar dardır ve merkezlerinde gümüşi bir çizgi görülür. Yapraklar 3 ila 5 arası sayıda, 0,5 ila 2,5 mm genişliğinde ve çiçeklerden daha uzundur. Kormus yüzüğe sahiptir. İkincil bırahte görülür ve genellikle bırahteden çok daha dardır. Çiçek örtüsü boğazı sarı renkli, tüysüz; çiçek örtüsü bölümü 1,5 ila 3,5 cm uzunluğunda ve 0,5 ila 1,1 cm genişliğinde, sarı ila turuncu sarı renklidir. İplikçik 3 ila 6 arası sayıda, sarı tüysüz; başçık 6 ila 12 mm uzunluğunda, sarı, zaman zaman siyah taban lobludur. Boyuncuk 3 ince ya da genişleyici sarı ila turuncu dallıdır. Popüler bir süs bitkisidir. Şubat, mart ve nisan aylarında çiçek açar.

Gözlem

Kayalık yamaçlar, çalılıklar ve ormanlık alanlarda görülür. Körfez ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Sarı çiğdem.

Çiçek zamanı

Şubat-Nisan ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Tanrı Hermes’in arkadaşı Crocus’un (κρόκος) adını taşımaktadır. Bir gün iki arkadaş disk atma alıştırması yaparken Hermes, kazayla Crocus’u öldürür. Crocus’un öldüğü yerden küçük bir çiçek çıkar, Crocus’un kanı çiçeğe dökülür. Çiçeğin merkezinde görülen kırmızı renkli uzantılar (ercik) Crocus’un kanıdır. Bitkinin adı ile ilgili ikinci rivayette ise; Crocus adında bir genç orman perisi, Smilax adında bir çoban kıza âşık olur ancak aşkı karşılıksız kalır ve bu aşk nedeniyle tükenerek çiğdem çiçeğine dönüşür ya da öldüğü yerden çiğdem çiçekleri çıkar. Bu hikâyede adı geçen çoban kız Smilax ise, tırmanıcı Smilax (melocan) bitkisine dönüşür. Son rivayet ise Zeus ve Hera’nın birlikte uzandığı çimenlerin arasından, onların aşklarının yüceliği ile çıkmıştır. Tür adı Latince “altın çiçek” anlamına gelir. Türün çiçek rengine işaret eder.

Mutfak

Yumruları pilav yapımında kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Edwards’s Botanical Register 29 (Misc.): 83 1843. Herb.

Bir Yorum Yazın