İçeriğe geç

Crocus cancellatus subsp. mazziaricus (Duru çiğdem)

Duru çiğdem


Anahtar kelimeler: Nadir bitki, Yenilebilir bitki, Akdeniz elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › Süsengiller › Çiğdem › Duru çiğdem

Dağılımı

Bitki doğal olarak Balkanlar ve Türkiye’de yayılış gösterir.

Genel bilgiler

Kormus gömleği ağsı liflidir. Yapraklar 3 ila 7 arası sayıda ve 1,5 ila 3 mm genişliğindedir. İkincil bırahte mevcut olup bırahteden daha kısadır. Çiçek örtüsü boğazı genellikle sarı renkli, tüysüz ya da havlı, bölümler 2,3 ila 5,5 cm uzunluğunda ve 0,5 ila 1,8 cm genişliğinde, küt olarak sipsivri, sivri, küt ya da yuvarlak, leylak mavisi ya da beyaz renkli, genellikle damarlıdır. İplikçik 2 ila 5 mm uzunluğunda, soluk sarı ya da beyaz renklidir. Başçık 1,2 ila 2 cm uzunluğunda, sarı ya da kremsi beyaz renklidir. Boyuncuk birkaç ince sarı ya da turuncu dala ayrılır. Eylül, ekim ve kasım aylarında çiçek açar.

Gözlem

Kayalık yamaçlar, çalılıklar ve ormanlık alanlarda görülür. Oldukça nadir bir türdür. Gebze ve Dilovası ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Duru çiğdem, Gözenek.

Çiçek zamanı

Eylül-Kasım ayları.

Yükseklik

0-400 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Tanrı Hermes’in arkadaşı Crocus’un (κρόκος) adını taşımaktadır. Bir gün iki arkadaş disk atma alıştırması yaparken Hermes, kazayla Crocus’u öldürür. Crocus’un öldüğü yerden küçük bir çiçek çıkar, Crocus’un kanı çiçeğe dökülür. Çiçeğin merkezinde görülen kırmızı renkli uzantılar (ercik) Crocus’un kanıdır. Bitkinin adı ile ilgili ikinci rivayette ise; Crocus adında bir genç orman perisi, Smilax adında bir çoban kıza âşık olur ancak aşkı karşılıksız kalır ve bu aşk nedeniyle tükenerek çiğdem çiçeğine dönüşür ya da öldüğü yerden çiğdem çiçekleri çıkar. Bu hikâyede adı geçen çoban kız Smilax ise, tırmanıcı Smilax (melocan) bitkisine dönüşür. Son rivayet ise Zeus ve Hera’nın birlikte uzandığı çimenlerin arasından, onların aşklarının yüceliği ile çıkmıştır. Tür adı Latince “ızgara gibi” anlamına gelir. Türün kormus yapısına işaret eder. Alttür adı ise Latince “Alessandro Domenico Mazziari’ye” anlamına gelir. ? – 1857 tarihleri arasında yaşamış İtalyan bitki bilimci.

Mutfak

Kormus pişirilerek tüketilebilir.

Fotoğrafları

Literatür

Crocus 69. 1982. (Herb.) B.Mathew

Bir Yorum Yazın Cevabı iptal et

Exit mobile version