İçeriğe geç

Crataegus monogyna (Yemişen)

Yemişen


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki, Asgari endişe (LC).

Dolaşım

Bitkiler › Gül takımı › Gülgiller › Alıç › Yemişen

Dağılımı

Bitki doğal olarak kuzey Afrika, batı Asya ve Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

Sıkı bir taç oluşturarak 5 ila 14 metre arasında büyüyebilir. Çiçekler pembe ya da beyaz renklidir. Meyveleri kırmızı renkli ve 6 ila 10 mm çapındadır. Gövde soluk kahverengidir, dikey turuncu renkli çatlaklar görülür. Genç gövdelerde keskin dikenler görülür, bunlar 1 cmden daha büyüktürler. Yapraklar 20 ila 40 mm uzunluğunda, ters yumurtamsı ve derin lobludur. Yaprakların üstü koyu yeşil renklidir, altları ise bunun daha açık tonundadır. Çiçekler erseliktir. Çiçekler 5 ila 25 arası kümeler halinde görülür. Çiçekler 10 mm çapında, beş taç yapraklı, birçok kırmızı ercikli, tek boyuncuğa sahip ve kokuludurlar. Çanak beş lobludur. Tohumlar eylül ve kasım aylarında olgunlaşır. Geçirgen ve nemli toprakları tercih eder. -18 dereceye kadar dayanıklıdır.

Gözlem

Çalılık, yol kenarı ve ormanlık alanlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Yemişen, Adi alıç, Enişen, Geyik dikeni, Gırgat, Keçi alıcı, Kırmızı alıç, Kocakarı yemişi, Öküzgöbeği, Öküzgötü, Sürsülük, Yemişgen, Yemişken, Yemşen, Kirkat.

Çiçek zamanı

Nisan-Haziran ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “dayanıklı” anlamına gelir. Cinsin kalın odunsu yapısına atıftır. Daha kabul edilebilir bir yoruma göre Antik Yunanca “sağlam diken” anlamına gelir, cinsin bazı üyelerinde dikenler görülür. Cinsin Türkçe yaygın adı “alıç” Farsça kökenlidir, aynı dilde “alu” erik anlamına gelir, “aluç” ise küçük erik. Tür adı Antik Yunanca “tek tohumlu” anlamına gelir. Meyvesinin tek tohumlu olmasına işaret eder.

Mutfak

Meyvelerinden reçel ve marmelat yapılır. Yaprakları kurutularak çay yapılır. Çiçekleri tatlılarda ve şerbet yapımında kullanılır.

Geleneksel tıp

Kalp yetmezliği durumunda başvurulur. Antioksidan fitokimyasallara sahiptir. Meyvesi spazm çözücü, idrar söktürücü, yatıştırıcı, tonik ve damar genişleticidir. Meyve ve çiçekler kalp toniğidir.

Biliyor musunuz?

Doğal çit oluşturmak için kullanılabilir. Dalları baston yapımında kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Florae Austriaceae 3: 50, pl. 292, f.1. 1775. Jacq.

Bir Cevap Yazın