Sedum rubens (Kaya üzümü)

Sedum rubens (Kaya üzümü), Damkoruğugiller ailesine bağlı Damkoruğu cinsinden genellikle 2 ila 15 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir.

Tanımı#

Özellikle üst bölümü salgılı tüylüdür, grimsi yeşil, genellikle mat yeşil ve zamanla kırmızıya döner. Çiçekli gövde 2 ila 4 arası dallıdır ve beyaz, nadiren de pembe çiçekler açar. Çiçekler yıldız biçimlidir. Beş adet beyaz pembemsi taç yaprak görülmektedir. Bunlar derin kırmızı omurgalar taşımaktadır. Meyveler tüylü, sivri uçlu ve yıldız biçimlidir. Yapraklar 1 ila 2 cm uzunluğunda, halkavi dizilişli dört adet, üst bölümlerde almaşlı dizilişli, uzatılmış ve yarı silindiriktir. Çiçekler beş erciklidir. Başçıklar kırmızı renklidir. Dilimizde kaya üzümü adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri#

Bitki doğal olarak Akdeniz havzası ile Türkistan arasında kalan bölgede yayılış gösterir. Duvarlar ve taşlık bölgelerde görülen bitki umumiyetle haziran ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 300 ila 1100 metreye kadar olan rakımlarda Gebze ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji#

Cins adı Latince oturan anlamına gelir. İlk defa Plinius tarafından kullanılmıştır ve bu bağlamda bitkinin taşların üzerine oturmasına işaret eder. Türkçe yaygın adı olan damkoruğu, Sempervivum cinsine bağlı türlerin evleri yıldırımlardan koruyacağına dair inanış nedeniyle çatılara dikilmesine işaret etmektedir. Epitet Latince kırmızı anlamına gelir ve açık bir şekilde türün çiçek rengine dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “Sedum arvense, flore rubente” cümlesi ile belirtilmiştir.