Lonicera caucasica subsp. orientalis (Has çakkana)

Lonicera caucasica subsp. orientalis (Has çakkana), Hanımeligiller ailesine bağlı Hanımeli cinsinden genellikle 1 ila 3 metre büyüyebilen bir çalıdır.

Tanımı#

Bitki diktir. Genç dallar sert ve tüysüzdür. Yapraklar eliptik ila yumurtamsı, 2 ila 10 cm uzunluğunda ve 1,5 la 5 cm genişliğinde, tepede sivri ya da sipsivri, tabanda yuvarlak, tüysüz ya da üst bölümde hayli seyrek tüylü, alt bölümde tüysüz ya da seyrek tüylü, kısaca saplıdır. Çiçek durumu koltuklardadır ve 2 çiçeklidir. Çiçek sapı 6 ila 14 mm uzunluğunda ve saplardan daha uzundur. Bırahte 2 ila 5 mm uzunluğunda ve şeritsidir. İkinci bırahte geniş, kaynaşık ve 1 mm uzunluğundadır. Taç iki dudaklı, pembe ya da beyaz renkli, 10 ila 13 mm uzunluğunda, tüysüz ya da havlıdır. Meyve siyah, 5 ila 10 mm çapında ve küreseldir. Dilimizde has çakkana adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri#

Lonicera caucasica subsp. orientalis doğal olarak sadece Türkiye’de yayılış gösterir. Bu taksonun Suriye’de de görüldüğüne dair raporlar vardır. Bu nedenle endemik statüsünü kaybetmesi muhtemeldir. Alpin çayırlar, çalılık ve orman açıklıklarında görülmektedir. Umumiyetle mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 600 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji#

Cins 10 Ekim 1528 – 29 Mayıs 1586 tarihleri arasında yaşamış Alman bitki bilimci Adam Lonicer’a adanmıştır. Şifalı Bitkiler Ansikolopedisi Kräuterbuch’ın yazarıdır. Epitet Latince Kafkasya anlamına gelir. Bu bağlamda türün doğal yayılış alanına işaret eder. Alt epitet Latince doğulu anlamına gelir. Açık bir şekilde alttürün Avrupa’nın doğusunda görülmesine dikkat çekmektedir. Jean-Baptiste Lamarck’ın özgün tanımında bu “Tournefort a découvert cette espéce dans l’Asie mineure (Tournefort, bu türü Anadolu’da keşfetmiştir)” olarak belirtilmiştir.