Ismelia carinata (Çingene eteği)

Ismelia carinata (Çingene eteği), Papatyagiller ailesine bağlı Çingeneeteği cinsinden bir bitkidir.

Tanımı#

Halihazırda bazı kaynaklarda Glebionis carinatum adı ile geçmektedir. Genellikle 10 ila 30 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde tek, dik, dallı ve çıplak ya da seyrekçe tüylüdür. Yapraklar genellikle gövdede, saplı ya da sapsız, yumurtamsı ila dikdörtgensi, 2 teleksi loblu, çıplak, 2,5 ila 5 cm uzunluğunda ve 1,5 ila 3 cm genişliğindedir. Çiçek başları ışınsal, tek, iki ya da üç adettir. İnvolukrum küresel ve 1 ila 2,5 cm çapındadır. Filariler kalıcı, dikkat çekici ve 20 ila 30 adettir. Bunlar yumurtamsı ya da mızraksı üçgensi ve kenar ile uçları kuru zarsıdır. Dilsi çiçekçikler 13 ila 21 adet, dişi ve verimli; taçları yakında beyaz ya da kırmızı ila mor, uzakta sarı ya da beyaz ve aya şeritsidir. Tüpsü çiçekçikler 80 ila 150 adet, erselik ve verimli; taçları yakında aşıboyası, uzakta kırmızı ila mor, tüp silindirik ve lobları beş adet olup üçgensidir. Kapçık iki formlu, dıştakiler üç köşeli iken içtekiler sıkıştırılmıştır. Sorguç mevcut değildir. Dilimizde çingene eteği adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri#

Bitki doğal olarak Fas’ta endemiktir ancak süs bitkisi değeri nedeniyle günümüzde dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir. Tahrip edilmiş araziler, yol kenarı ve bahçelerde görülen bitki umumiyetle haziran ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 500 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji#

Cinsin ne anlama geldiğini bulamadık. Cassini, cinsi Ismel adında İspanyol bir kişiye adamış olabilir ancak bunu doğrulayamıyoruz. Öte yandan Cassini’nin bitkinin yerel adını tercih etmesi de mümkündür. İsm-el (اسم ال) Arapça’da adı/ismi anlamına gelmektedir. Epitet Latince omurgalı anlamına gelir. Bu bağlamda türün yaprak orta damarının omurgaya benzemesine işaret eder. Bu terim, bitkinin belirli bir parçasında keskin bir çıkıntı barındırmasına dikkat çekmektedir.