Erythrostemon gilliesii (Zamparabıyığı)

Erythrostemon gilliesii (Zamparabıyığı), Baklagiller ailesine bağlı Zamparabıyığı cinsinden bir bitkidir.

Tanımı#

Halihazırda bazı kaynaklarda Caesalpinia gilliesii olarak geçmektedir. Genellikle 1 ila 3 metre büyüyebilen bir çalıdır. Genç dallar ve çiçek durumu havlı ve yoğun biçimde bezelerle kaplıdır. 3 ila 10 arası 5 ila 6 mm uzunluğunda ve 2 ila 4 mm genişliğinde yaprakçık çifti taşıyan yapraklar iki teleksi, 10 ila 15 cm uzunluğundadır. Çiçekler 20 cm uzunluğunda salkımlarda bulunmaktadır. Çiçeklerin beş sarı renkli taç yaprağı ve 10 adet kırmızı erciği olur. Ercikler 5 ila 10 cm uzunluğunda olup taç yaprakları oldukça aşmaktadır. İplikçikler parlak kırmızı renklidir. Meyve eğikçe dikdörtgensi, sıkıştırılmış, açık kahverengi, havlı, kendi kendine açılmakta ve yoğun biçimde kısa ve kırmızı salgısız türlerle kaplıdır. Tohumlar genişçe ters yumurtamsı, sıkıştırılmış, kahverengi çilli ve morumsu siyah renklidir. Dilimizde zampara bıyığı, aslan bıyığı, başa bıyığı, bodur akasya, cennetkuşu ağacı ve tavus çiçeği adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri#

Erythrostemon gilliesii doğal olarak Güney Amerika’da yayılış gösterir. Ancak süs bitkisi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümüne yayılmıştır. Bahçeler, yol kenarı ve parklarda görülmektedir. Umumiyetle temmuz ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 500 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji#

Cins adı Antik Yunanca kırmızı ercik anlamına gelir ve açık bir şekilde cinsin ercik yapısına işaret eder. Tür 1792–1834 yılları arasında yaşamış İskoç bitki bilimci John Gillies’a adanmıştır.

Kullanımı#

Tohumların antitümör aktiviteye sahip olduğu rapor edilmiştir. Ayrıca ateş düşürücü ve öksürük gidericidir. Meyve ve tohumları sindirim kanalını ciddi derecede tahriş eder, kusma ve karın ağrısına neden olur.