Bupleurum affine (Mor şeytanayağı)

Bupleurum affine (Mor şeytanayağı), Maydanozgiller ailesine bağlı Şeytanayağı cinsinden 20 ila 120 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir.

Tanımı#

Ana gövde belirgin biçimde çizgilidir. Dallar kısa ya da en çok 20 cm uzunluğunda, sadece en üstteki şemsiye tamamen gelişmiş ve ikincil dallar çok kısadır. Yapraklar 4 ila 15 cm uzunluğunda, 2 ila 5 mm genişliğinde ve belirgin orta damarlıdır. Çiçek sapı 4 ila 6 arası sayıdadır ve uzunlukları hayli farklıdır. Taç yaprak 0,4 ila 0,5 mm uzunluğunda, koyu menekşe renkli, kıvrık lobun dış bölümü dar ve üçgensidir. Meyve 2 ila 3 mm uzunluğunda, yuvarlak ve pürüzsüzdür. Dilimizde mor şeytanayağı adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri#

Bupleurum affine doğal olarak doğu Avrupa ve Rusya’da yayılış gösterir. Çalılık, orman açıklıkları ve çayırlarda görülen bitki umumiyetle temmuz ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 200 ila 1300 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji#

Cins adı Antik Yunanca öküz kaburgası anlamına gelir. Yaprakların sert olmasına işaret eder. Diğer bir seçenek Antik Yunanca öküzün yanında anlamına gelir. Bu isim, büyükbaş hayvanların bitkiyi iştahla tüketmesi nedeniyle ilk defa Nicander tarafından kullanılmıştır. Cinsin Türkçe adı olan şeytanayağının kaynağı doğrusu bizim için meçhul. Muhtemelen cinsin gösterişli bırahteleri ayağa benzetilmiştir. Bazı türler için tercih edilen şeytanyıldızı bu olasılığı daha güçlü hale getiriyor. Çünkü bırahteler gerçekten klasik yıldız biçimindedir. Ancak şeytan tercihi hâlâ meçhul… Epitet Latince bağlantılı anlamına gelir ve bu bağlamda türün yüzeysel olarak birden fazla Bupleurum türünü andırmasına işaret eder.