İçeriğe geç

Conium maculatum (Baldıran)

Baldıran


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki, Zehirli bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Maydanoz takımı › Maydanozgiller › Baldıran › Baldıran

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa ve Kuzey Afrika’da yayılış gösterir. Ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne yayılmıştır.

Genel bilgiler

2,5 metre büyüyebilir. Gövde pürüzsüz, yeşil ve içi boştur. Gövdenin alt yarısında genellikle kırmızı ya da mor lekeler görülür. Bitkinin tamamı tüysüzdür. Yapraklar iki ila dört arası teleksi, ince bölünmüş ve dantelsi, üçgensi biçimli, 50 cm uzunluğunda ve 40 cm genişliğindedir. Çiçekler küçük, beyaz ve 10 ila 15 cm uzunluğunda şemsiye kümeler halindedir. Yapraklar ve kök ezildiğinde hoş olmayan bir koku ortaya çıkar. Çiçekler erseliktir. Tohumlar yaz aylarında doğrudan dışarı ekilebilir. Bunlar güz aylarında olgunlaşır.

Gözlem

Ormanlık alanlar ve sulak alanların civarında görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Baldıran, Ağı otu, Ağu otu, Hırhındilik, Körek, Şemsiye otu, Yılan otu.

Çiçek zamanı

Nisan-Ağustos ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “baldıran” anlamına gelir. Aynı dildeki baş dönmesi anlamına gelen “konas” kelimesinde geliyor olması muhtemeldir. Bitki tüketilirse baş dönmesine sebep olur. Tür adı Latince “benekli” anlamına gelir. Bitkinin gövdesinde çoğunlukla mor benekler görülür. Bu benekler, oldukça zehirli olan bitkinin teşhis edilebilmesine yardımcı olabilir. Ayrıca baldıran zehirlenmesine bağlı olarak hayatını kaybedenler vücutlarında benekler görülür.

Mutfak

Yapraklar pişirilerek tüketilebilir.

Geleneksel tıp

Ağrı ve spazm giderici, tetanoz, sara, trigeminal nevralji ve kore hastalığı gibi rahatsızlıklarda başvurulur. Yutulduğunda vertigoya neden olur. Yatıştırıcıdır. Geleneksel olarak kansere karşı kullanılır.

Galen: Hem kendi hem de suyu büzücü etkilidir.

Dioscorides: Zehirli ve ölümcül bir bitkidir. Suyu ağrı kesici olarak kullanılır. Memelerin aşırı büyümesini engeller.

Plinius: Zehirli bir bitkidir ve Atinalılar tarafından ölüm cezasının infazında kullanılır (Sokrat ve Philopoemen gibi isimlerin baldıranla zehirlendikleri bilinmektedir). Beri taraftan bitki faydalı amaçlar için de kullanılır. Zehirli olan tohumlarıdır gövdeleri pişirilerek tüketilir (Bu bilginin doğruluğu oldukça şüphelidir).

İbn-i Sînâ: Öldürücüdür. Kanama durdurucudur. Kılların yeniden çıkmasını engeller. Uçuk vakalarında etkilidir.

Sokrat'ın ölümü
Geleneksel olarak Sokrat’ın baldıran bitkisinden elde edilen zehirle intihar ettiğine inanılır

Dikkat

Biliyor musunuz?

Pontus kralı Clearchus, esirlere zorla baldıran yedirerek deney yapmaktaydı.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 243. 1753. L.

Bir Yorum Yazın