İçeriğe geç

Colchicum micranthum (Narin acıçiğdem)

Narin acıçiğdem


Anahtar kelimeler: Nadir bitkiKritik tehlike (CR)Öksin elementi, Endemik.

Dolaşım

Bitkiler › Zambak takımı › Acıçiğdemgiller › Acıçiğdem › Narin acıçiğdem

Dağılımı

Bitki doğal olarak sadece Türkiye’de yayılış gösterir.

Genel bilgiler

Kormus yarı küresel ila yumurtamsı, 2,5 ila  cm uzunluğunda ve 1,3 ila 2,7 cm genişliğindedir. Dış gömlek kırmızımsı kahverengi, iç gömlek soluk kestane kahverengisidir. Yapraklar 2 ila 3 adet, 10 ila 20 cm uzunluğunda ve 0,3 ila 1 cm genişliğinde, şeritsi ila şeritsi mızraksı ve uçları küttür. Yapraklar çiçeklenme dönemi sonra erdikten sonra belirir. Çiçekler 1 ila 2 arası sayıda ve çan ya da huni biçimlidir. Çiçek örtüsü bölümleri beyaz ila soluk morumsu pembe renklidir. İplikçik 6 ila 10 mm uzunluğunda ve beyaz renklidir. Başçık 0,5 ila 1,5 mm uzunluğunda ve sarı renklidir. Kapsül 1 ila 2,5 cm uzunluğunda ve 0,6 ila 1 cm genişliğinde, yumurtamsı ve kahverengidir. Tohumlar küresel ve kahverengidir.

Gözlem

Çayırlar, çalılıklar ve orman açıklıklarında görülür. Dilovası ve Gebze ilçelerinde gözlemlenmiştir. Türü gözlemlediğimiz alanlardan birinde 2020 yılı içinde tarımsal faaliyetler başlamıştır. Türün ilimizdeki varlığı yüksek seviyede tehdit altındadır.

Yaygın adları

Narin acıçiğdem.

Çiçek zamanı

Ağustos-Ekim ayları.

Yükseklik

300-500 metre arası.

Etimoloji

Colchicum, adını Kolhis kralı Aetes’in kızı Midia’dan (Μήδεια) almaktadır. Bitkiler konusunda oldukça bilgili olan Midia, aynı zamanda bitkilerden elde edilen zehirler konusunda da yetenekliydi. Bahçesinde çöpleme, zakkum, güzelavratotu, baldıran ve yüksükotu gibi çeşitli zehirli bitkileri yetiştirmekteydi. Aphrodite’nin isteği ile maceralarında Jason’a eşlik eden Midia, acı çiğdem kökünden elde ettiği bir iksir ile Jason’un uzuvlarını ve silahlarını ovarak, O’nun cesaret ve güç gerektiren görevleri yerine getirmesini sağlamıştır. Ancak kendinden daha genç bir kadın yüzünden Jason tarafından terk edilince hem o kadını hem de çocuklarını acı çiğdem bitkisinden elde ettiği zehirle öldürür. Acı çiğdem soğanı zehirlidir ve tüketildiğinde ölümcüldür. Gerek Dioscorides, gerekse Plinius bitkinin bilinen tek panzehrinin inek sütü olduğu konusunda hemfikirdir. Acıçiğdem, zehri nedeniyle antikçağda oldukça popüler bir bitkiydi. Hatta ağır çalışma koşullarından bıkan köleler, bu bitkinin soğanını tüketerek intihar ediyorlardı. Zehirli olmasıyla acıçiğdemler, aynı zamanda tıbbi açıdan oldukça yararlıydı. Antikçağda bu bitkiler her türden hastalığın çaresi olarak görülüyordu. Avrupa’da uzun yıllar boyunca acıçiğdem çiçekleri, her türden hastalığa karşı bağışıklık kazandıracağı inancıyla, yeni doğan çocukların boynuna sürülmüştür. Tür adı Antik Yunanca “küçük çiçekli” anlamına gelir. Türün çiçek boyutuna işaret eder.

Fotoğrafları

Literatür

Flora Orientalis 5: 162. 1882. Boiss.

Bir Yorum Yazın