Cistus creticus

Tüylü laden


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitkiKozmetik, Akdeniz elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Ebegümeci takımı › Ladengiller › Laden › Tüylü laden

Dağılımı

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir.

Genel bilgiler

30 cm ila 1 metre büyüyebilir. Yapraklar uzun saplı, karşılıklı dizilişli, oval ve eliptik, 2 ila 5 cm uzunluğundadır. Pembe çiçekler 4,5 ila 5 cm çapındadır. Beş çanak yaprak görülür. Gövde tüylüdür. Tohumlar ağustos ayında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir. Geçirgen toprağı ve güneşli bölgeyi tercih eder. -15 dereceye kadar dayanıklıdır. Budanmaya karşı hassastır. Güneşli günlerde yaprakları hoş bir koku yayar. Tohumlar 20 derecede 1 ila 4 haftada çimlenir.

Gözlem

Yaygın bir çalılık alan bitkisidir. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Tüylü laden, Karağan, İstifiza, Karağı, Karahan, Karah, Pembe çiçekli laden.

Etimoloji

Cins Antik Yunanca “sepet” anlamına gelir. Cins üyelerinin sepet yapımında kullanılmasına işaret eder. Söylenceye göre Medusa, Poseidon’u Kisthene’de (Günümüzde Balıkesir ilçesine bağlı Gömeç ilçesinin civarı) ladenlerin olduğu bir kayalıkta karşılamıştır. Bitkinin adı da bu yerleşim yerinden gelmektedir. Tür adı Latince “Girit” anlamına gelir. Türün tip yerine işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in Creta, Syria” olarak belirtilmiştir.

Mutfak

Yapraklarından çay elde edilir. Reçinesi gıda aroması olarak dondurma ve sakızlarda kullanılır.

Geleneksel tıp

Balgam söktürücü, aromatik ve uyarıcıdır. Kanamayı kontrol eder ve antibiyotik etkisi vardır. Nezle ve ishal tedavisinde dahili olarak kullanılır. Adet kanamalarını hızlandırıcıdır. Üst bölümler kaynatılarak buhar banyosu halinde adet başlatıcı (emenagog) olarak kullanılır. Karın ağrısı, kısırlık ve üreter iltihap vakalarında başvurulur.

Dioscorides: Büzücüdür. Çiçekleri dizanteri vakalarında etkilidir. Merhem halinde yanıklara uygulanır. Reçinesi büzücüdür ve kan damarlarını açar. Saçkıran vakalarında kullanılır. Balla birlikte kullanılırsa kulak ağrısını giderir. Rahimdeki sert kitleleri iyileştirir. Ağrı kesici ve öksürük gidericidir. İdrar söktürücüdür.

İbn-i Sînâ: Reçinesi (laden) damarları açmak için kullanılır. Saçları besler ve gürleştirir. İltihap gidericidir. Kulak yaralarında kullanılır. Baş ağrısı ve zonklaması vakalarında başvurulur. Doğum sonrası kalıntıları atmak için kullanılır. Bit öldürücüdür. Yara izlerini kapatmak için kullanılır. Mersin ile birlikte saç dökülmesi vakalarında uygulanır. Baş ağrısını giderir.

Abdulvehhâb bin Yusuf: Saç ve sakalı gürleştirmek için kullanılır.

Biliyor musunuz?

Bitkiden elde edilen ladanum (Dilimizdeki laden kelimesi de buradan gelir) adlı reçine parfümeri, tütsü ve sabun yapımında kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum, Editio Secunda 1: 738. 1762. L.

Bir Cevap Yazın