İçeriğe geç

Chenopodium album (Ak sirken)

Bitkiler › Karanfil takımı › Horozibiğigiller › Sirken › Ak sirken

Tıbbi bitkiYenilebilir bitki, Boya bitkisi, Arkeofit bitki.

20 cm ila 1,5 metre büyüyebilen bir ottur. Yapraklar almaşlı dizilişli, 2 ila 8 cm uzunluğunda ve 1 ila 5 cm genişliğinde, dörtgensi, üçgen kenarlı ya da mızraksı, kenarları düz ya da dişlidir. Çiçekler tepede ya da koltuklarda küme halindedir. Tohumlar siyah renklidir. Bitki tek başına on binlerce tohum üretebilir. Güneşli bölgeleri ve nemli toprakları tercih eder.

Bitki mutfak değeri nedeniyle eski dünyanın büyük bir bölümüne erken dönemde yayılmıştır. Bitki günümüzde, Antarktika dahil dünyanın tamamında yayılış gösterir. [Harita|Sinonimler|Herbaryum]

Tahrip edilmiş araziler, deniz kenarı, yol kenarı ve tarlalarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Dilimizde Kazayağı, Tel pancarı, Kursaklık, Selmo, Telçe, Tellice, Sirken, Küllümancar, Tavukotu, Cimel, Evlidaotu, Güllüotu, Aksirken ve Sahtariza adları ile bilinmektedir.

Mayıs ve ağustos ayları arasında çiçek açar.

Deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Napolyon Bonapart’ın ordusunun kıtlık zamanlarda bitkinin tohumları ile beslendiği rivayet edilir. Demir Çağı’ndan itibaren tüketildiği bilinmektedir.

Yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Bitki içerdiği oksalik asit nedeniyle aşırı tüketilmemelidir. Aşırı tüketimi ishale neden olabilir. Tohumları; protein, vitamin A, kalsiyum, fosfor, demir, magnezyum ve potasyum bakımından zengindir. Ancak tohumları düşüğe ve doğurganlığın azalmasına neden olabilir. Hindistan’da yaygın olarak yetiştirilmekte ve tüketilmektedir. Yaprak ve tohumları kümes hayvanlarına yem olarak verilir.

Kabızlığa iyi gelir. Kanı saflaştırır. İştah açıcı, kabızlık giderici ve kan saflaştırıcıdır. Kalp sağlığına iyi gelir. Sindirim sistemini sağlıklı tutar. Böbrek taşlarına iyi gelir. Diş sağlığını korur. Şişlikleri giderir. Romatizma, eklem iltihabı, gut, böbrek taşı veya aşırı asitlik eğilimi olan insanlar, bu bitkiyi diyetlerine dahil ederlerse durumları daha da kötüleşebileceğinden özellikle dikkatli olmalıdırlar.

Sürgünlerin yeşil boya elde edilir. Kökleri ezilerek sabun olarak kullanılır.

Doğan, Hüseyin (2022). Chenopodium album (Ak sirken) - Kocaeli Bitkileri. Erişim adresi: https://kocaelibitkileri.com/chenopodium-album/ Erişim tarihi: 29 January 2023

“Chenopodium album (Ak sirken)” hakkında 2 yorum

  1. merhaba, siteniz çok faydalı, çok iyi harmanlanmış bilgiler var. Çok teşekkürler. Chenopodium album için böbrek taşlarına iyi gelir demişsiniz ancak daha sonrasında böbrek taşı olanlar diyetlerinde kullanmasın, durumları kötüleşebilir diye eklemişsiniz. Burada kafam karıştı açıkçası

  2. Merhaba, bitki böbrek rahatsızlıkları konusunda hayli meşhurdur. Ancak dozunun iyi ayarlanması gerekir. Bu nedenle -eğer bitkiyi kullanacaksanız- mutlaka çevrenizdeki uzmanların görüşünü alın.

Bir Yorum Yazın