Chelidonium majus

Kırlangıçotu


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Zehirli bitki, Avrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Düğünçiçeği takımı › Gelincikgiller › Kırlangıçotu › Kırlangıç otu

Dağılımı

Bitki doğal olarak batı Asya ve Avrupa’da yayılış gösterir. Günümüzde Amerika kıtasında da yayılış gösterir. Oldukça güçlü bir istilacıdır.

Genel bilgiler

30 ila 120 cm büyüyebilir. Gövde diktir. Yapraklar teleksi ve dalgalı kenarlıdır. Sütlü lateks turuncu renklidir. Tohumlar temmuz ve eylül arası olgunlaşır. Bunlar küçük ve siyah renklidir. Çiçekler erseliktir. Çok hızlı yayılan bir türdür ve yerleştikten sonra mücadele edilmesi güçtür. Tohumlar şubat ile mayıs arası ekilebilir. Tohumlar yıl içinde ilk ayda ya da on iki ay sonra çimlenebilir.

Gözlem

Ormanlık alanlar, dere kenarı ve alpin çayırlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Kırlangıç otu, Temre otu, Kına otu.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “kırlangıç otu” anlamın gelir. Kırlangıçlar geldiğinde çiçek açtığına, gittiklerinde ise solduklarına dair eski bir inanışa işaret eder. Dioscorides kırlangıçların, yavrularının kör olması halinde yuvaya bu bitkiyi getirdiklerini kaydeder. Cinsin Türkçe adı olan “kırlangıçotu” da bu bilgilerle bağlantılıdır. Tür adı Latince “en büyük” anlamına gelir. İkili adlandırma öncesi adları “Chelidonium majus, foliis quernis” ve “Chelidonium majus, folio laciniato”dur. Tür adındaki “büyük” cins özelinde değildir. Buradaki atıf, türü Ficaria verna’dan ayırt etmeye yöneliktir. Tür Antik Yunan ve Roma metinlerinde “khelidonion major” olarak geçer. Bu kaynaklardan beslenen İslâm metinlerinde ise “kelhidunu kebir” olarak.

Mutfak

Yapraklar pişirilerek tüketilir ancak kesinlikle fazla tüketilmemelidir. Her durumda yapraklar kullanılmadan önce kaynatılmalı, suyu boşaltılmalı ve bu işlem birkaç defa tekrarlanmalıdır.

Geleneksel tıp

Hafif yatıştırıcı ve spazm çözücüdür. Siğil tedavisinde haricen kullanılır. Yaprakları; buruk, ağrı kesici, kostik, terletici, idrar söktürücü ve müshildir. Üst bölümleri yara, siğil, çıban, deri bozuklukları ve egzamaya uygulanır. Gözle ilgili sorunlarda başvurulur.

Galen: Bulanık görme vakalarında etkilidir.

Dioscorides: Meyvesinin suyu bal ile karıştırıldığında görüşü keskinleştirir. Kökü sarılık ve deri enfeksiyonu vakalarında etkilidir. Çiğnendiğinde diş ağrısını azaltır.

İbn-i Sînâ: Çiğnenerek diş ağrısını gidermek için kullanılır. Sarılık vakalarında anason ile kullanılır. Cilt kaşıntılarına iyi gelir.

Dikkat

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 505–506. 1753. L.

“Chelidonium majus” hakkında 4 yorum

  1. Kırlangıç otu konusunda göz ile temasından kaçınılmalıdır demişsiniz. Pekiyi bu otun yapraklarından çıkan suyu göz rahatsızlıkları için göze sürülüyor. Bu yanlış mıdır?

Bir Cevap Yazın