Cephalanthera (Çamçiçeği)

Hüseyin Doğan avatarı
Cephalanthera rubra
🌟 Kısa bilgi
  • Cinse bağlı bazı türler neredeyse hiç ışığın olmadığı ortamlarda bile yaşamlarını sürdürebilir. Bu nedenle doğada görülmeleri biraz güçtür.
  • Çoğu tür çiçeklerini tamamen açmaz. Bunu hem nemini korumak hem de sadece doğru tozlayıcının içeri girebilmesi için yaparlar.
  • Çoğunlukla nektar üretmezler. Bunun yerine çiçeklerindeki sarı lekelerle böceklere bolca nektar bulundurdukları yalanını söylerler.
  • Kayın ve meşe ormanlarındaki varlıkları, o ormanın kadim ve sağlıklı olduğunun kanıtıdır.

Tanımı

Cephalanthera (Çamçiçeği) çoğunlukla karasal orkidelerden oluşan bir cinstir. Türler yumrudan ziyade rizomludur ve rizomlar silindirik, incedir. Kökler demetsi, ipliksi ve etlidir. Çiçek gövdesi dik, dalsız, tabanda bir ila birkaç adet silindirik kılıflı ve yapraksıdır. Yapraklar almaşlı dizilişli olup bazı türlerde tamamen gelişmiş iken bazı türlerde kılıf benzeri yapıdadır. Çiçek durumu terminal bir salkım halinde, birkaç ya da çok çiçekli ya da nadiren tek çiçeklidir. Yakın çiçek bırahteleri yapraksı ve genellikle çiçeklerden daha uzundur. Uzak olanlar ise bunlardan çok daha kısadır. Çiçekler burkuk, neredeyse dik, iri, gösterişli, beyaz, kremsi ya da gül rengindedir. Taç yapraklar genellikle çanak yapraklardan daha kısadır. Çanak yapraklar serbest, benzer ve neredeyse aynı uzunluktadır. Yumurtalık hafifçe kıvrık ve çıplaktır. Labellum mahmuzlu değildir ve sütunun tabanına yapışıktır. Meyve kapsül formunda, 35 mm uzunluğunda ve genellikle diktir. Türler genellikle makilik ve orman açıklıklarında, bazen de orman içlerinde görülür.

FLORA NICOMEDIAE • EURASIA–NORTH AMERICA–NORTH AFRICA

Cephalanthera

Biyocoğrafik dağılım ve sistematik profil

🌍 Coğrafi Dağılım

Cins, Avrasya’nın ılıman kuşağı ile Kuzey Afrika ve ayrıca Kuzey Amerika’da yayılış göstermektedir.

🧬 Takson Kartı

Alem Plantae
Takım Asparagales
Familya Orchidaceae
Cins Cephalanthera Rich.
💡 Biliyor muydunuz?

Orchidaceae (Salepgiller) ailesine bağlı bitkiler ülkemizde genel olarak “salep” ve “orkide” olarak bilinirler. Salep (ثعلب) kelimesi Arapça orijinli iken, orkide (ὄρχις) kelimesi Yunanca mahreçlidir. Orkide kelimesi testis/taşak anlamını verir ve birçok orkide türünde görülen bölünmüş yumru yapısına işaret eder. Salep ise, Arapçada tilki anlamını verir. Beri taraftan bu ismin Arapçadaki hali husya el-sa’leb’tir (خصي الثعلب). Bu da tam olarak tilki taşağı anlamına gelir.

Zamanla bitkilerin tam adının ilk kelimesi kullanımdan düşmüş ve sadece salep kelimesi kalmıştır.

🗣 Folklor

Orkide kökünden ‘salep’ adı verilen, sakinleştirici etkisi olan ve oldukça besleyici olan bir toz elde edilmektedir. Bu toz ekmek ve dondurma yapımında kullanıldığı gibi içecek olarak da tüketilmektedir. Musilaj bakımından da zengindir ve mide-bağırsak kanalı tahriş vakalarında başvurulmaktadır.

🌐 Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca top başçıklı anlamına gelmektedir. Başçıkların küresel yapısına işaret eder. Başçık bitkilerde, erkek organın tepesinde bulunan ve polenleri bulunduran yapının adıdır.

⚠️ Dikkat

Doğadaki orkidelerin her ne sebeple olursa olsun toplanması kanunla yasaklanmıştır ve ciddi maddi müeyyidesi bulunmaktadır.

Ayrıca orkideler Kocaeli biyoçeşitliliğinin kritik halkaları arasındadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.

Kocaeli’ndeki türler

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir