Tanımı
Centaurium (Gelindüğmesi) tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Yapraklar karşılıklı dizilişli ve sapsızdır. Taban yaprakları genellikle küme halindedir. Gövde diktir. Çiçek kurulu salkım ya da nadiren başka halindedir. Çiçekler 4 ila 5 parçalıdır. Çanak tüpsü, beş ya da nadiren dört lobludur. Taç pembe, mor ya da sarı renklidir. Taç tüpü kısa ya da uzatılmış, dört ila beş arası yayılıcı lobludur. Ercik beş ya da nadiren dört adettir. Kapsül darca dikdörtgensi ve iki valflidir. Tohum çok sayıda ve ağsıdır. Cins dünyanın büyük bölümünde yayılış gösterir.🔗
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Gentianales (Gentiyan takımı)
- Gentianaceae (Gentiyangiller)
Centaurium Hill
Etimoloji
Cins adını Sentor Chiron‘dan (Χείρων) almıştır. Antik çağ kaynaklarında üst tarafı insan alt tarafı at olan yaratıklara çok sayıda atıf vardır ve bunların en meşhuru Chiron’dur. Chiron, insanoğluna tıp tanrısı Aesculapius üzerinden şifalı bitkileri öğretmiş ayrıca Hercules’in zehirli oku ile alınan bir yarayı da peygamber çiçeği ile tadavi etmiştir. Homeros, ünlü Akalı savaşçı Akhilleus’un de hocası olan Chiron’u eczacılığın babası olarak niteler ve onun şifalı bitkileri kullandığını kaydeder. Plinius ise eczacılık ve botanik bilimlerinin Chiron’a atfedildiğini yazmaktadır. Plutarkhos, Hellas’ın Magnezya şehrinde yaşayanların eczacılık konusunda hünerli olmalarını, onların Chiron’un soyundan gelmeleri ile açıklar.
Kocaeli’ndeki türler
-
Centaurium erythraea (Kırmızı kantaron)
Centaurium erythraea (Kırmızı kantaron) genelde çayırlarda görülen ve bahar sonundan yaz sonuna kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Centaurium erythraea subsp. rumelicum (Kantariye)
Centaurium erythraea subsp. rumelicum (Kantariye) genelde taşlık alanlarda görülen ve yaz aylarında çiçek açan bir bitkidir.
-
Centaurium erythraea subsp. turcicum (Tukul otu)
Centaurium erythraea subsp. turcicum (Tukul otu) genelde orman sınırlarında görülen ve yaz aylarında çiçek açan bir bitkidir.
-
Centaurium maritimum (Sarı gelindüğmesi)
Centaurium maritimum (Sarı gelindüğmesi) genelde çalılık alanlarda görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Centaurium pulchellum (Pembe tukul)
Centaurium pulchellum (Pembe tukul) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve bahar ortasından yaz ortasına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Centaurium tenuiflorum (İnce gelindüğmesi)
Centaurium tenuiflorum (İnce gelindüğmesi) genelde çayırlarda görülen ve yaz aylarında çiçek açan tek yıllık bir bitkidir.
Leave a Comment