İçeriğe geç

Centaurea wiedemanniana (Bilecik düğmesi)


Anahtar kelimeler: Nadir bitki, Endemik.

Dolaşım

Bitkiler › Papatya takımı › Papatyagiller › Peygamberçiçeği › Bilecik düğmesi

Dağılımı

Bitki doğal olarak sadece Türkiye’de yayılış gösterir.

Genel bilgiler

30 ila 50 cm büyüyebilir. Çok sayıda ince dal ve çok sayıda çiçek başı görülür. Yapraklar yoğun beyaz tüylü; alttakiler 2 derin teleksi ve dikdörtgensi ila şeritsi mızraksı bölümlü, ortadakiler az teleksi ve birkaç şeritsi yanal bölüm çifti ile, üsttekiler basit ya da tabana yakın bir çift yanal lob iledir. İnvolukrum 9 ila 11 mm uzunluğunda ve 5 ila 7 mm genişliğinde, meyve zamanı huni biçimindedir. Filari uzantıları küçük ya da çok küçük, saman renkli ya da kahverengidir. Kapçık 2 ila 2,5 mm uzunluğundadır. Sorguç 3 ila 5 mm uzunluğundadır.

Gözlem

Kayalık yamaçlarda görülür. Nadir bir türdür. Başiskele ilçesinden kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenememiştir.

Yaygın adları

Bilecik düğmesi.

Çiçek zamanı

Haziran-Temmuz ayları.

Yükseklik

0-400 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Yunanca sentor (κένταυρος) kelimesinden gelmektedir ve adını Sentor Chiron’dan (Χείρων) almıştır. Antik çağ kaynaklarında üst tarafı insan alt tarafı at olan yaratıklara çok sayıda atıf vardır ve bunların en meşhuru Chiron’dur. Chiron, insanoğluna tıp tanrısı Aesculapius üzerinden şifalı bitkileri öğretmiş ayrıca Hercules’in zehirli oku ile alınan bir yarayı da peygamber çiçeği ile tadavi etmiştir. Homeros, ünlü Akalı savaşçı Akhilleus’un de hocası olan Chiron’u eczacılığın babası olarak niteler ve onun şifalı bitkileri kullandığını kaydeder. Plinius ise eczacılık ve botanik bilimlerinin Chiron’a atfedildiğini yazmaktadır. Plutarkhos, Hellas’ın Magnezya şehrinde yaşayanların eczacılık konusunda hünerli olmalarını, onların Chiron’un soyundan gelmeleri ile açıklar. Tür adı Latince “Edward Wiedemann’a” anlamına gelir. Anadolu’ya bitki gezisi yapmıştır ve türü ilk defa o toplamıştır.

Literatür

Index Sem. Hort. Petrop. 2: 32. 1836. Fisch. & C.A.Mey.

Bir Yorum Yazın