Centaurea urvillei (Alakötürüm)

Alakötürüm


Anahtar kelimeler: Akdeniz elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Papatya takımı › Papatyagiller › Peygamberçiçeği › Alakötürüm

Dağılımı

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir.

Genel bilgiler

5 ila 30 cm büyüyebilir. Gövde basit ya da tabandan itibaren dallıdır. Yapraklar hafifçe ağ benzeri yünlü ila belirgin tüylü, üçgensi lirimsidir. İnvolukrum 20 ila 40 mm uzunluğunda ve 15 ila 40 mm genişliğinde, yumurtamsı ila küreseldir. Filari uzantıları hayli değişkendir. Çiçekler gül pembe renkli ya da beyazımsıdır. Kapçık 4 ila 6 mm uzunluğundadır. Sorguç 8 ila 11 mm uzunluğundadır. Tırnak tabanda 2 ila 4 mm genişliğinde, nadiren 20 mm’den daha uzun, gövde çok kısa ya da uzatılmış ve genellikle incedir. Yaprakların yanal bölümleri düz ya da dişli ve çiçek başları 1 ila 4 arası sayıdadır.

Gözlem

Orman açıklıkları, çalılık ve kayalık yamaçlar görülür. İzmit ve Gebze ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Alakötürüm.

Çiçek zamanı

Haziran-Temmuz ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Yunanca sentor (κένταυρος) kelimesinden gelmektedir ve adını Sentor Chiron’dan (Χείρων) almıştır. Antik çağ kaynaklarında üst tarafı insan alt tarafı at olan yaratıklara çok sayıda atıf vardır ve bunların en meşhuru Chiron’dur. Chiron, insanoğluna tıp tanrısı Aesculapius üzerinden şifalı bitkileri öğretmiş ayrıca Hercules’in zehirli oku ile alınan bir yarayı da peygamber çiçeği ile tadavi etmiştir. Homeros, ünlü Akalı savaşçı Akhilleus’un de hocası olan Chiron’u eczacılığın babası olarak niteler ve onun şifalı bitkileri kullandığını kaydeder. Plinius ise eczacılık ve botanik bilimlerinin Chiron’a atfedildiğini yazmaktadır. Plutarkhos, Hellas’ın Magnezya şehrinde yaşayanların eczacılık konusunda hünerli olmalarını, onların Chiron’un soyundan gelmeleri ile açıklar. Tür adı Latince “Jules Dumont d’Urville‘a” anlamına gelir. 23 Mayıs 1790 – 8 Mayıs 1842 tarihleri arasında yaşamış Fransız kaşif ve deniz subayı.

Fotoğrafları

Literatür

Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis 6: 592. 1837[1838]. DC.

Bir Cevap Yazın