Site icon Kocaeli Bitkileri

Centaurea thracica (Sarıbaş dikeni)

Centaurea thracica

Anahtar kelimeler: Nadir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Papatya takımı › Papatyagiller › Peygamberçiçeği › Sarıbaş dikeni

Dağılımı

Bitki doğal olarak Balkanlar ve Türkiye’de yayılış gösterir.

Genel bilgiler

50 ila 90 cm büyüyebilir. Gövde dik, yoğun yaprakları, basit ya da üst bölümde 1 ila 2 arası dallıdır. Gövde ve yapraklar kıllıdır. Alt yapraklar saplı, büyük dikdörtgensi ila üçgensi terminal segmentli lir biçimli; orta ve üsttekiler dikdörtgensi ila oval mızraksı, neredeyse düzdür. İnvolukrum 25 ila 35 mm uzunluğunda ve 20 ila 28 mm genişliğinde, kesik tabanlıdır. Filari uzantıları basit dikenli, 4 ila 8 mm uzunluğunda ve dökülür. Çiçekler sarı renklidir. Kapçık yaklaşık 5 mm uzunluğundadır. Sorguç 6 ila 7 mm uzunluğundadır.

Gözlem

Orman açıklıkları ve çalılıklarda görülür. Nadir bir türdür. Karamürsel ilçesinden kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenememiştir.

Yaygın adları

Sarıbaş dikeni.

Çiçek zamanı

Haziran-Temmuz ayları.

Yükseklik

200-1300 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Yunanca sentor (κένταυρος) kelimesinden gelmektedir ve adını Sentor Chiron’dan (Χείρων) almıştır. Antik çağ kaynaklarında üst tarafı insan alt tarafı at olan yaratıklara çok sayıda atıf vardır ve bunların en meşhuru Chiron’dur. Chiron, insanoğluna tıp tanrısı Aesculapius üzerinden şifalı bitkileri öğretmiş ayrıca Hercules’in zehirli oku ile alınan bir yarayı da peygamber çiçeği ile tadavi etmiştir. Homeros, ünlü Akalı savaşçı Akhilleus’un de hocası olan Chiron’u eczacılığın babası olarak niteler ve onun şifalı bitkileri kullandığını kaydeder. Plinius ise eczacılık ve botanik bilimlerinin Chiron’a atfedildiğini yazmaktadır. Plutarkhos, Hellas’ın Magnezya şehrinde yaşayanların eczacılık konusunda hünerli olmalarını, onların Chiron’un soyundan gelmeleri ile açıklar. Tür adı Latince “Trakya” anlamına gelir. Türün tip bölgesine işaret eder.

Literatür

Centaur. Ungar. (Ann. Mus. Nat. Hungar. vi.) 201 1907. (Janka) Janka ex Gugler

Exit mobile version