İçeriğe geç

Centaurea kilaea (Kilyos düğmesi)

Kilyos düğmesi


Anahtar kelimeler: Nadir bitki, Endemik.

Dolaşım

Bitkiler › Papatya takımı › Papatyagiller › Peygamberçiçeği › Kilyos düğmesi

Dağılımı

Bitki doğal olarak sadece Türkiye’de yayılış gösterir.

Genel bilgiler

40 ila 80 cm büyüyebilir. Bitki yatık ya da yükselici, üst bölümde birkaç dallıdır. Yapraklar yoğun beyaz ya da gri tüylüdür. Alt gövde yaprakları çiçeklenme zamanı solar. Orta yapraklar 1 ila 2 derin teleksi, şeritsi mızraksı ila mızraksı bölümlü; üst yapraklar basit ya da 1 ila 2 çift halindedir. İnvolukrum 12 ila 15 mm uzunluğunda ve 6 ila 8 mm genişliğinde ve yumurtamsıdır. Filari hafifçe boyuna nervürlü, seyrek ağsı tüylüdür. Filari uzantıları küçük, kahverengidir. Çiçekler gül moru renklidir. Kapçık 3,5 ila 4,5 mm uzunluğundadır. Sorguç 3,5 ila 4,5 mm. uzunluğundadır.

Gözlem

Deniz kenarında görülür. Nadir bir türdür. Kandıra ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Kilyos düğmesi.

Çiçek zamanı

Haziran-Ağustos ayları.

Yükseklik

0-10 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Yunanca sentor (κένταυρος) kelimesinden gelmektedir ve adını Sentor Chiron’dan (Χείρων) almıştır. Antik çağ kaynaklarında üst tarafı insan alt tarafı at olan yaratıklara çok sayıda atıf vardır ve bunların en meşhuru Chiron’dur. Chiron, insanoğluna tıp tanrısı Aesculapius üzerinden şifalı bitkileri öğretmiş ayrıca Hercules’in zehirli oku ile alınan bir yarayı da peygamber çiçeği ile tadavi etmiştir. Homeros, ünlü Akalı savaşçı Akhilleus’un de hocası olan Chiron’u eczacılığın babası olarak niteler ve onun şifalı bitkileri kullandığını kaydeder. Plinius ise eczacılık ve botanik bilimlerinin Chiron’a atfedildiğini yazmaktadır. Plutarkhos, Hellas’ın Magnezya şehrinde yaşayanların eczacılık konusunda hünerli olmalarını, onların Chiron’un soyundan gelmeleri ile açıklar. Tür adı Latince “Kilyos” anlamına gelir. Türün tip yeri olan İstanbul’un Sarıyer ilçesine bağlı Kilyos sahiline işaret eder. Özgün tanımda yer alan “Habitat in arenosis maritimis Kilia agri Byzantini” cümlesi bunu belirtir.

Fotoğrafları

Literatür

Flora Orientalis 3: 643. 1875. Boiss.

“Centaurea kilaea (Kilyos düğmesi)” hakkında 2 yorum

Bir Yorum Yazın