İçeriğe geç

Centaurea benedicta (Topdiken)

Bitkiler › Papatya takımı › Papatyagiller › Peygamberçiçeği › Topdiken

Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki.

Bazı kaynaklarda Cnicus benedictus olarak geçer. 5 ila 50 cm büyüyebilir. Yapraklar damarlı ve dikenlidir. Gövde dik, genellikle çatallı dallanmış; gövde ve dallar yoğun biçimde kıllıdır. Taban yaprakları saplı, yaprak ayası dikdörtgensi, yaklaşık 30 cm uzunluğunda ve 8 cm genişliğinde, az teleksi ve sıklıkla çiçek zamanı çürüme eğilimindedir. Alt ve orta gövde yaprakları saplı, yaprak sapı kanatlı, yaprak ayası darca eliptik, telek loblu ya da az teleksi, taban daralıcı; loblar üçgensi, darca eliptik üçgensi ya da darca eliptiktir. Üst gövde yaprakları sapsız, taban sarılıcıdır. Üst yapraklar çiek başlarını aşar. Çiçek başı tek ya da birkaç adet ve gövde ya da dalların ucundadır. İnvolukrum yumurtamsı, yaklaşık 2 cm çapındadır. Filari kiremitimsi, 4 ya da 5 sıralı, dıştaki filariler oval, yaprak gibi, ortadaki filariler eliptik ya da mızraksı, içteki filariler genişçe şeritsidir. Taç soluk sarı renklidir. Kapçık silindirik, 8 mm uzunluğundadır.

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında ve İran’a kadar olan bölgede yayılış gösterir. [Harita|Sinonimler|Herbaryum]

Yol kenarı, çayırlar ve çalılıklarda görülür. Karamürsel ve Gebze ilçelerinden kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenememiştir.

Dilimizde Topdiken, Bostan otu, Şevket otu, Mübarek dikeni, Şevketi bostan ve Akkız adları ile bilinmektedir.

Nisan ve haziran ayları arasında çiçek açar.

Deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Genç yapraklar çiğ olarak tüketilebilir.

Büzücü, safra söktürücü, terletici, idrar söktürücü, büyük dozlarda alındığında güçlü bir kusturucu, adet akışı teşvik edici, süt arttırıcı, uyarıcı, mide ağrısı geçirici ve toniktir. Bitkinin demlendiğinde emziren annelerin süt tedarikini artırmanın en etkili yollarından biri olduğu söylenir. Doğum kontrol aracı olarak kullanılmıştır. Dahili olarak anoreksi, depresyon ile ilişkili iştahsızlık, dispepsi, flatulent kolik vb. tedavisinde kullanılır.

Çay bardağı başına 5 gramın aşılması mide tahrişine ve kusmaya neden olabilir.

Doğan, Hüseyin (2022). Centaurea benedicta (Topdiken) - Kocaeli Bitkileri. Erişim adresi: https://kocaelibitkileri.com/centaurea-benedicta/ Erişim tarihi: 29 January 2023

Bir Yorum Yazın