Cedrus libani (Katran ağacı)

Katran ağacı


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiAkdeniz elementiNesli yüksek tehdit altında (EN).

Dolaşım

Bitkiler › Çam takımı › Çamgiller › Sedir › Katran ağacı

Dağılımı

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir.

Genel bilgiler

40 metre kadar büyüyebilir. Lübnan bayrağında bulunur. Genç sürgünler grimsi kahverengi, çıplak ya da hafif tüylüdür. İğne yapraklar 1,5 ila 3,5 cm uzunluğunda, sert ve batıcıdır. Renkleri önceleri koyu yeşil, zamanla yaşlı bireylerde mavimsi yeşil renk almaktadır. Kozalakları genellikle fıçı biçimindedir. Boyları 8 ila 10 cm, enleri 4 lia 6 cm uzunluğundadır. Kozalak pulları geniş ve tam kenarlıdır. Dış yüzeyleri hafifçe tüylüdür. Kozalakların üzerlerinde bol reçine bulunmaktadır. Birçok toprak türünü tolere edebilir. Tohumlar ekim ile aralık arasında olgunlaşır. Çiçekler tek evciklidir. Güneşli bölgeleri tercih eder. Gölgede kalırsa büyümez. Sütun biçimli bir ağaçtır ve genişliğinden daha uzundur. Dallar aşağı yukarı yatay, genç dallar seyrek tüylü ya da tüysüzdür. Yapraklar mat yeşil renkli, çoğunlukla gümüşî çizgili, 10 ila 40 mm uzunluğunda, biraz düz ve sivridir. Olgun kozalaklar oval, 6 ila 9 cm uzunluğundadır.

Gözlem

Ormanlık alanlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Türk sediri, Lübnan sediri, Katran ağacı, Hamalak, Kamalak, Toros sediri.

Kozalak zamanı

Ekim-Ocak ayları.

Yükseklik

400-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adının etimolojisi açık değildir. Cedrus ve Juniperus (ardıç) türlerini tanımlamak için kullanılan Antik Yunanca mahreçli bir kelimedir. Tür adı Latince “Lübnan” anlamına gelir. Türün yayılış alanına işaret eder. Lübnan’ın milli ağacıdır.

Geleneksel tıp

Antiseptik, öksürük giderici ve balgam söktürücüdür. Solunum sistemini dezenfekte etmek için kullanılır.

İbn-i Sînâ: Cesetlere koruyucu olarak uygulanır. Hem insan hem de hayvanlardaki bitleri öldürücüdür. İnsan ve hayvanlardaki uyuz vakalarında faydalıdır. Diş çürümelerini önler. Baş ağrısını dindirir. Bademcik ağrılarını geçirir ve öksürük gidericidir. Bağırsak parazitlerini atmak için kullanılır. Açıkta olan bölgelere sürüldüğünde zehirli hayvanları uzaklaştırır. Baş ağrısına neden olabilir. Mideye zarar verir. Öksürük gidericidir. Karaciğere faydalıdır. Yağı haşerat kovucudur.

Biliyor musunuz?

Süleyman peygamberin tapınağı inşa ederken kullandığı ağaç olduğuna inanılır. Yine Yahudiye’ye Süleyman tarafından dikilen ilk bitki de bu ağaçtır. Günümüzde Lübnan’da Ermeni ve Maronitler İsa’nın başkalaşımı gününde bu ağaçların yanına giderek ayin yaparlar.

Fotoğrafları

Literatür

Dictionnaire classique d’histoire naturelle 3: 299. 1823. A.Rich.

Bir Cevap Yazın