Castanea sativa

Kestane


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki, Asgari endişe (LC)Avrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Kayın takımı › Kayıngiller › Kestane › Kestane

Dağılımı

Bitki doğal olarak güney Avrupa ve Anadolu’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

35 metre büyüyebilir. Gövde çapı 2 metreyi bulabilir. Genç ağaçların gövde kabukları düzken yaşlandıklarında çatlaklar görülür. Genç sürgünler yeşilimsi gri daha sonra kırmızımsı kahverengiye dönüşür. Yapraklar mızraksı ya da dar eliptik ve sivri uçludur. Yapraklar 16 ila 30 cm uzunluğunda ve 5 ila 9 cm genişliğindedir. Yaprakların üstü parlak altı ise hafifçe tüylüdür. Erkek çiçekler başak biçimindedir. Hemen altlarında dişi çiçekler bulunur. Kupula dört bırahteden oluşur ve dikenlidir. Burada yarım küre halinde parlak kahverengi üç tohum görülür. Tohumlar ekim ayında olgunlaşır. Çiçekler tek evciklidir. Geçirgen toprağı ve güneşli bölgeleri tercih eder. Fideler başka yere taşınmadan önce en az iki sene mevcut yerinde tutulmalıdır.

Gözlem

Ormanlık alanlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Anadolu kestanesi, Hingiç, Kara kabuk, Karakat, Karakıllı.

Etimoloji

Cins adının etimolojisi açık değildir. Kestane ağacı için kullanılan Antik Yunanca kaynaklı bir kelimedir ve kelime “odun” anlamına gelebileceği gibi antik Kastanaia şehrine de işaret ediyor olabilir. Tür adı Latince “ekilen” anlamına gelir. Türün antikçağdan itibaren insan eliyle yetiştiriliyor olmasına işaret eder.

Tarihi

Plinius: Her ne kadar palamut sınıfına uyuyor olsa da cevizle aynı sınıf içine dâhil edilir. Meyvenin kabuğu dikenli bir dış kabuk ile korunmaktadır. Bazı meyvelerin içinde üç tane yemiş bulunabilir. Yemiş bir zar ile kaplıdır ve bu zar soyulmadan yenirse tadı bozulur. Daha çok kavrularak tüketilir ve acelesi olan ev hanımları için de ekmek ikamesi olarak kullanılır. Yunanlılar bu meyveye “Zeus’un cevizi” adını verirler. Birçok varyetesi mevcuttur.

Mutfak

Çiçeklerinden elde edilen bal değerlidir. Meyvesi çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Bu meyveler karbonhidrat bakımından zengindir.

Geleneksel tıp

Yapraklar ve kabuk zengin tanen kaynağıdır, kanama ve ishal vakalarında astrenjan etkisi nedeniyle kullanılır. Yaprak ve kabuk iltihapla savaşıcı, balgam söktürücü ve toniktir. Yapraklar romatizma tedavisinde sırt ağrılarını hafifletmek için kullanılır.

Dioscorides: Meyvesi büzücüdür.

Fotoğrafları

Literatür

Gardeners Dictionary: eighth edition no. 1. 1768. Mill.

Bir Cevap Yazın