Buradasınız: Ana sayfa » Carpinus betulus

Carpinus betulus

Kara gürgen

Bakımı

Carpinus betulus çok yıllık bir ağaçtır. Geçirgen ve nemli toprağı ve güneşli ya da yarı gölgeli bölgeleri tercih eder. Donlara dayanıklıdır.

Yetiştirme

Carpinus betulus ormanlık alanlarda görülür. Kumlu ve tınlı topraklara uyumludur.

Yaygın adları

European hornbeam, Common hornbeam; Adi gürgen, Kara gürgen, Orsit, Küpeli meşe.

Etimoloji

Cins adı Latince gürgen; tür adı ise Latince huş ağacı anlamına gelir.

Korunma

THE IUCN Red List’e göre Asgari endişe altında tür sınıfı içindedir.

Taksonomi

Superregnum: Eukaryota
Regnum: Plantae
Cladus: Angiosperms | Eudicots | Rosids
Ordo: Fagales
Familia: Betulaceae
Subfamilia: Coryloideae
Genus: Carpinus
Raunkiaer: Phanerophyte
Phytochorion: Euro-Siberian

Literatür

Species Plantarum 2: 998. 1753. L.

Fotoğrafları

Yapısı

Carpinus betulus 30 metre kadar büyüyebilir. Oluklu ve eğri gövdelidir. Kabuk yeşilimsi-gri düzgün olup yaşlandığındada pürüzsüzdür. Tomurcukların uzunluğu kayının aksine 10 mm’nin altındadır ve dala yapışık vaziyettedir. Almaşık dizilişli yaprakların uzunluğu 4–9 cm’dir. Testere dişli yaprak kenarı ve yaprak yüzeyindeki oluklu damarlar belirgin özellikleridir. Kedicik (Bazı bitki türlerinde görülen çiçek kurulu tipi. Bir evcikli çiçeklerden oluşan çoğunlukla aşağıya doğru sarkan silindirik, tırtıl benzeri yapıda olurlar. Genellikle söğütgiller (Salicacea) kayıngiller (Fagaceae) dutgiller (Moraceae) ve huşgiller (Betulaceae) familyalarının bütün türlerinde rastlanır) adı verilen erkek ve dişi çiçekler aynı ağaç üzerinde fakat farklı dallarda bulunur. Sonbaharda olgunlaşan fındıksı meyve 7–8 mm uzunluğundadır. Tohumun etrafını kısmen çevreleyen 3–4 cm uzunlukta sivri uçlu 3 yapraksı bract (Çiçek sapı yaprakçığı. Çiçek sapının kaidesinde, sapın gövdeye bağlandığı yerde bulunan yaprakçık) vardır. Ekilen tohumlar bir sonraki yılın baharına kadar çimlenmez. Tohumları verimlidir. Çiçekler monoik’tir (Bir evcikli. Erkek ve dişi organların ayrı çiçeklerde fakat aynı bitki üzerinde bulunması). Nisan ve Mayıs aylarında çiçek açar.

Faydaları ve zararları

Bitkileri kullanmadan önce mutlaka bir uzmandan yardım alın. Yapraklar kanama durdurucu ve yara iyileştiricidir. Yapraklarından damıtılan su etkili bir göz losyonudur.

Flora of Turkey

Tree up to 25 m, with smooth grey bark. Trunk usually grooved below. Young shoots, brown, lustrous, sometimes hairy; buds reddish-brown, glabrous or slightly hairy. Leaves ovate, acute or acuminate, 5-10 x 3-5 cm, with 10-15 pairs of veins, regularly biserrate, slightly and asymmetrically cordate or rounded at base, glabrous on both sides except for densely hairy vein axils. Involucre 3-lobed, entire or slightly serrate, strongly veined, middle lobe to c. 4 cm, lateral lobes ± equal, 1/3-1/2 x middle lobe. Fl. 7-8. In broad leaved deciduous (Quercus-Fagus) or mixed (Abies-Picea-Fagus) forests, orsometimes forming pure stands on level ground, 10-1600(-1800) m. VII:684.

Yorum yazın