Site icon Kocaeli Bitkileri

Boraginaceae (Hodangiller)

Taş boncukotu

Myosotis lithospermifolia: 06/05/2020; Serindere Kanyonu; 450 m.; ormanlık. © Hüseyin Cahid Doğan

Özet

Boraginaceae (Hodangiller) genelde otsu ve tüylü bitkilerden oluşan ve bir dizi ekonomik değeri yüksek türü barındıran bir ailedir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Boraginales

Hodan takımı

Tanımı

Boraginaceae (Hodangiller) tek yıllık, iki yıllık ya da çok yıllık otlardan oluşan bir ailedir. Sayısı hayli az olmakla birlikte çalı ya da ağaç formunda türler de mevcuttur. Kocaeli ilinde yaygın olarak toplanan ve yemeği yapılan kaldırek ve hodan gibi bitkiler bu aileye bağlıdır. Bazı türler gösterişli çiçekleri nedeniyle süs bitkisi olarak kullanılmaktadır. Cinse adını veren hodanın yanı sıra, kafes otu, ballık, bambul, köpekdili, kumgelini gibi cinsler de bu aile içinde yer almaktadır. Aile dünyanın büyük bölümünde yayılış gösterir. [Sinonimler, Cinsler]

Yapraklar almaşlı ya da nadiren karşılıklı dizilişli ve basittir. Çiçek durumu sıklıkla çift akrepsi talkım ya da nadiren tektir. Bırahte mevcut ya da yoktur. Çanak ve taç beş lobludur. Taç tüpsü, çansı, tabaksı, hunimsi ya da tepsimsidir. Ercik beş adettir. Meyve 1 ila 4 adet tohumlu üzümsü ya da fındıkçıktır. Aileye bağlı çok sayıda türün taçlarının ağzı pullar, tüyler ya da çıkıntılar tarafından kapatılmıştır. Bu yapılar sadece uzun hortumları olan (proboscis) böceklerin çiçeklerden nektar alabilmelerine izin verir ve böylece böceklerin erkek organ ile dişi organ tepeciğine dokunmalarını zorunlu kılar.

Özellikle Onosma ve Myosotis cinsine bağlı türlerin teşhisi oldukça zordur. Dolayısı ile bu türlerin teşhisinde çiçek ve özellikle meyve çok önemlidir. Aileye bağlı çok sayıda türün yapraklarında sert tüyler bulunur ve bu nedenle bitkilere düzenli olarak temas edilmesi bazı cilt sorunlarına yol açabilir. Yine bazı türlerde çiçek renkleri zamanla değişir. Bu değişimin bitkinin, tozlayıcı böceklere artık polen ve nektar bulundurmadığına yönelik bir uyarısının olduğu düşünülmektedir.

Etimoloji

Aile adını, Borago cinsinden almaktadır. Buna göre Hodangiller adı da adını aileye adını veren cinsin Türkçe adından çıkarılmıştır.

Kocaeli’ndeki cinsler

Aegonychon

Göktaşkesen

Alkanna

Havacıva

Anchusa

Sığırdili

Borago

Hodan

Buglossoides

Tarlataşkeseni

Cerinthe

Alacakız

Cynoglossum

Köpekdili

Trachystemon

Kaldirik

Echium

Engerekotu

Heliotropium

Bambulotu

Lithospermum

Taşkesen

Moltkia

Kesenotu

Myosotis

Unutmabeni

Neatostema

Sarıtaşkesen

Nonea

Sormukotu

Onosma

Emzikotu

Phacelia

Arıballığı

Symphytum

Kafesotu

Nemophila

Bebekmavisi

Exit mobile version