İçeriğe geç

Berberis aquifolium (Sarıboya çalısı)

Sarıboya çalısı


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki, Boya bitkisi, Süs bitkisi, Neofit bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Düğünçiçeği takımı › Karamukgiller › Karamuk › Sarıboya çalısı

Dağılımı

Bitki doğal olarak kuzey Amerika’da yayılış gösterir ancak süs bitkisi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde peyzajlara dikilmektedir.

Genel bilgiler

Bazı kaynaklarda Mahonia aquifolium olarak geçmektedir. 1 ila 3 metre büyüyebilir. Yapraklar dikenli yaprakçıklara bölünmüş olup teleksi yapıdadır. Çiçekler sarı renkli ve sıkı kümeler halindedir. Meyve mavimsi siyah renklidir.

Gözlem

Peyzaj alanlarında görülür. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Sarı boya çalısı.

Çiçek zamanı

Mart-Nisan ayları.

Yükseklik

0-1000 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Berberice “ami berberis”in kısaltılmış halidir ve “Berberi hıltanı” anlamını verir. Doğrudan meyveyi tanımlayan bir kelimedir ve bu örneğin İngilizceye “barberry” olarak geçmiştir. Ayrıca yine berberis kelimesi ile bağıntılı olarak Berberis vulgaris, Türkçe’de amberbaris adı ile bilinir. Türkçe yaygın ad olarak “karamuk” belirtilmiştir ve bu kelime Türkçe kara taneli anlamına gelir. Bununla birlikte cinsin geleneksel adları “kadıntuzluğu” ve “zirişk”tir. Tür adı Latince “sivri yapraklı” anlamına gelir. Türün yaprak yapısına ve bu epitetin daha önce kullanıldığı Ilex aquifolium (Çobanpüskülü) ile benzerliğine işaret eder.

Mutfak

Meyveler ekşidir ve tüketilir. Çiçekleri çiğ olarak tüketilebilir. Meyvelerinden içecek elde edilir.

Geleneksel tıp

Hazımsızlık sorunlarında başvurulur. Kök ve kökün kabuğu değiştirici, kan toniği, safra söktürücü, idrar söktürücü ve müshil etkilidir. Boğaz ağrısını gidermek için gargara yapılır. Gözde kan olması halinde gözleri yıkamak için kullanılır. Meyvesi müshil etkilidir.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Kök ve gövdelerden sarı, yapraklarından yeşil ve meyvelerden mor boya elde edilir.

Fotoğrafları

Literatür

Flora Americae Septentrionalis; 1: 219, pl. 4. 1814[1813]. Pursh

Bir Yorum Yazın