İçeriğe geç

Ballota nigra subsp. anatolica (Gırip otu)

Gıripotu


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiAvrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Ballıbaba takımı › Ballıbabagiller › Nemnemotu › Nemnem otu › Gıripotu

Dağılımı

Bitki doğal olarak Ortaasya ve Akdeniz havzasında yayılış gösterir.

Genel bilgiler

50 ila 90 cm büyüyebilir. Küf ya da nemi çağrıştıran oldukça karakteristik bir kokuya sahiptir. Kırmızımsı mor renkli tüylü çiçek kümeleri taşır. Gövde dik, aşağıda dallıdır ve kıvrılmış tüylerle kaplıdır. Kazık köklüdür. Yapraklar karşılıklı dizilişli; oval, mızraksı ya da yüreksi; kenarları dişlidir. Bunlar koyu yeşil renkli, genellikle tüylü, 3 ila 8 cm uzunluğunda, 1 ila 3 cm uzunluğunda sapa sahiptir. Yaprakların üst bölümü buruşuktur ve ağ benzeri damarlar görülür. Çiçekler halkalarda 15 ila 30 arası çiçekten oluşan kümeler halindedir. Çiçekler erseliktir. -10 dereceye kadar dayanıklıdır. Tohumlar 15 derecede 3 ila 6 haftada çimlenir. Çanak dişleri genişçe yumurtamsı ila yumurtamsı üçgensi, 3 ila 4 mm uzunluğunda ve yayık ya da geriye kıvrıktır.

Gözlem

Deniz kenarı, tahrip edilmiş araziler ve çalılıklarda görülür. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Gıripotu.

Çiçek zamanı

Haziran-Kasım ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “ret edildi” anlamına gelir. Güçlü ve rahatsız edici kokusu nedeniyle otçul hayvanlar tarafından tüketilmez. Tür adı Latince “siyah” anlamına gelir. Yapraklar kuruduğunda siyah rengine döner. İkili adlandırma öncesi adı “Marrubium nigrum foetidum”dur. Alttür adı Latince “Anadolu” anlamına gelir ve türün tip yerine işaret eder.

Geleneksel tıp

Kusma önleyicidir. Geleneksel olarak kederli haller ve menopoz tedavisinde kullanılmıştır. Spazm çözücü, uyarıcı, balgam söktürücü ve kurt düşürücüdür. Dahili olarak sinirsel dispepsi, seyahat hastalığı, gebelikte sabah hastalığı, artrit, gut ve menstrüel bozuklukların tedavisinde başvurulur.

Galen: Yılan ısırması vakalarında kullanılır. Solunum sorunlarında etkilidir. Adet akışını tetikler.

Dioscorides: Köpek ısırması vakalarında başvurulur. Cilt lezyonlarında etkilidir. Balla birlikte kötü yaraları temizlemek için kullanılır.

Plinius: Yaprakları ezilerek köpek ısırıklarına uygulanır. Külde pişirilerek cinsel organ iltihaplarına uygulanır.

Fotoğrafları

Literatür

Notes from the Royal Botanic Garden, Edinburgh 21: 61. 1952. P.H.Davis

Bir Yorum Yazın