İçeriğe geç

Atriplex prostrata subsp. calotheca (Kara pazı)

Karapazı


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Karanfil takımı › Horozibiğigiller › Unluca › Kara pazı

Dağılımı

Bitki Avrupa ile batı Asya arasında kalan bölgede doğal olarak yayılış gösterir.

Genel bilgiler

1 metreye kadar büyüyebilen dik bir ottur. Gövde çoğunlukla dallıdır ve alt dallar genellikle yatıktır. Yapraklar belirgin biçimde mızrak ucu şeklinde, çoğunlukla karşılıklı, en çok 8 cm uzunluğunda ve en çok 7 cm genişliğindedir. Çiçekler gövdenin ucunda belirir. Tohumlar kahverengi ya da siyah renkli, düz ve disk biçimindedir. Güneşli bölgeleri ve geçirgen toprakları tercih eder. Tuzlu alanları tolere eder. Tohum yoluyla çoğaltılır ve tohumlar hızlı çimlenir.

Gözlem

Deniz kenarında, tarlalarda ve tahrip edilmiş arazilerde görülür. İzmit ve Kartepe ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Karapazı.

Çiçek zamanı

Temmuz-Eylül ayları.

Yükseklik

0-300 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “beslenmeyen” anlamına gelir. Bitkilerin zor habitat koşullarında (örneğin kurak çöller) hayatta kalmalarına işaret eder. Kocaeli’de görülen üç tür de tuzcul ortamlara adapte olmuştur. Dilimizdeki “unluca” kelimesinin etimolojisi ile ilgili detaya ulaşamadık. Atriplex halimus gibi türlerin üzerlerine un serpilmiş gibi bir görünümü vardır ve belki de atıf bu yöndedir. Tür adı Latince “yatık” anlamına gelir. Bitkinin genel görünüm itibariyle tüm parçalarının yere yatık olmasına işaret eder. Alttür adı ise Antik Yunanca “güzel kapsüllü” anlamına gelir. Buradaki atıf ise bitkinin meyvelerinedir.

Mutfak

Genç yapraklar pişirilerek tüketilebilir. Potasyum kaynağı olması nedeniyle hem tıbbi amaçlarla hem de gıda olarak toplanır. Deniz kenarında yetiştiği için tüketilmeden önce birkaç kere yıkanmalı ve her defasında yıkama suyu tazelenmelidir. Tohumları öğütülerek toz haline getirilir ve ekmek yapımında, ayrıca çorbaları koyulaştırmak için kullanılır. Ancak tohumları oldukça küçüktür ve bu nedenle bu işlem hayli uğraştırıcıdır.

Geleneksel tıp

Tohumları kusturucu ve müshil etkilidir.

Dikkat

Fotoğrafları

Literatür

Opera Botanica 39: 27. 1976. (Rafn) M.A.Gust.

Bir Yorum Yazın