İçeriğe geç

Atriplex portulacoides (Koca betne)

Koca betne


Anahtar kelimeler: Yenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Karanfil takımı › Horozibiğigiller › Unluca › Koca betne

Dağılımı

Bitki Akdeniz havzası ile batı Asya arasında kalan bölgede doğal olarak yayılış gösterir.

Genel bilgiler

Bitkinin taksonomik durumu net değildir. Bazı otoriteler Halimione cinsi içinde değerlendirmektedir. 1,5 metreye kadar büyüyebilen her dem yeşil bir çalıdır. Yapraklar 7 cm uzunluğunda ve 1 cm genişliğindedir. Çiçekler yaprak koltuklarında ya da gövde ucunda görülebilir. Bunlar çok küçük ve yeşilimsi renklidir. Erkek ve dişi çiçekler aynı bitkide görülür. Güneşli bölgeleri ve tuzlu toprakları tercih eder. Ancak bitkinin tuzsuz topraklarda da yetişebildiğine dair kanıtlar sunulmuştur ve bu nedenle gıda potansiyeline sahiptir.

Gözlem

Deniz kenarında ya da tuzcul alanlarda görülür. Yalova istikametine doğru İzmit Körfezi boyunca gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Koca betne.

Çiçek zamanı

Temmuz-Eylül ayları.

Yükseklik

0-900 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “beslenmeyen” anlamına gelir. Bitkilerin zor habitat koşullarında (örneğin kurak çöller) hayatta kalmalarına işaret eder. Kocaeli’de görülen üç tür de tuzcul ortamlara adapte olmuştur. Dilimizdeki “unluca” kelimesinin etimolojisi ile ilgili detaya ulaşamadık. Atriplex halimus gibi türlerin üzerlerine un serpilmiş gibi bir görünümü vardır ve belki de atıf bu yöndedir. Tür adı Yunanca “Portulaca gibi” anlamına gelir. Portulaca (semizotu), bitki ile aynı takımda olmakla birlikte farklı ailededir. Bitki bazı dillerde “deniz semizotu” olarak bilinir ve buradaki atıf sadece iki bitkinin yaprak benzerliği ile sınırlı olmayıp, mutfak değerini de kapsar niteliktedir.

Mutfak

Yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Cilalı Taş Devrinde gıda olarak tüketildiği ispat edilmiştir. Avrupa’nın çeşitli bölgelerinde salatalarda çiğ olarak ya da haşlanarak tüketilir. Ayrıca doğal bir tuzluluğa sahip olan bitki balık tariflerinde de yer alır. Tomurcukları sirkede bekletilerek daha sonra kullanılır. Tuzcul alanlarda görülen bitki çeşitli evcil otçul hayvanları beslemek için kullanılmıştır. Bitki ayrıca evcil olmayan diğer otçullar tarafından da tüketilir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1053. 1753. L.

Bir Yorum Yazın