Athyrium filix-femina (Yeleğreltisi)

derleyen:

Tanımı

40 ila 100 cm büyüyebilir. Yığınsı bir türdür, yapraklar rizomlardan değil merkezi bir noktadan kütle halinde çıkar. Fırontlar açık sarımsı yeşil renklidir, 20 ila 90 cm uzunluğunda ve 5 ila 25 cm genişliğindedir. Soriler, telekçik başına 1 ila 6 olmak üzere fırontların altında nokta olarak görülürler. Bunlar belirgin beyazımsı kahverengi böbrek biçimdeki induzyum ile kaplıdır. Fırontlar 3 teleksidir. Fırontlar 20 ila 30 arası çift eliptik ve karşılıklı olmayan dar sivri uçlu yaprakçık taşır. Her bir yaprakçık mızraksı ila dikdörtgensi arası telekçiğe ayrılır. Sporlar temmuz ve eylül ayları arasında olgunlaşır.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak kuzey yarımkürenin büyük bölümünde yayılış gösterir. [Harita, Sinonimler] Ormanlık alanlarda görülür. Gölcük ilçesinde gözlemlenmiştir. Temmuz ve eylül ayları arasında çiçek açar. 200 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Türkçe adları

Dilimizde dişi eğrelti ve yel eğreltisi adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca kapısız anlamına gelir. Sorinin kapalı olmasına işaret eder. Tür adı Latince dişi eğrelti anlamına gelir. Bitkinin üreme organlarını göze çarpmayan bir şekilde saklamasına, aynı zamanda zarif görünümüne işaret eder.

Gıda

Genç sürgünler pişirilerek tüketilebilir. Çiğ halleri zararlıdır.

Tıp

Doğum sancılarını gidermek için sapları haşlanarak kullanılır. Rahim kanseri vakalarında genç yapraklar kullanılmıştır. Kökü parazit düşürücü ve idrar söktürücüdür. Kökleri haşlanarak elde edilen çay göğüs ağrısı giderici ve süt arttırıcıdır. Kökü kurutulup öğütülerek yaralara uygulanır.

Fotoğrafları