Tanımı
Genellikle 30 ila 150 cm büyüyebilen çalımsı ya da ot formunda bir bitkidir. Gövdeler tek ila birkaç adet, dik, seyrek ya da orta düzeyde dallı ve rizomsuzdur. Yapraklar kalıcı ya da tabandan itibaren kademeli olarak dökülücü, karşılıklı dizilişli vessaplıdır. Aya eliptik ya da yumurtamsı ila şeritsi, 4 ila 18 cm uzunluğunda, 0,3 ila 4,5 cm genişliğinde, zarsı, tabanı kamamsı, kenarları düz ve ucu sivri ila sipsivridir. Çiçek durumu koltuklarda, saplı ve 5 ila 22 adet çiçeklidir. Çiçek sapı 7 ila 20 mm uzunluğundadır. Çiçekler diktir. Çanak lobları şeritsi mızraksı, 3 ila 4 mm uzunluğunda ve sivri uçludur. Taç kırmızı, zaman zaman boğazda turuncu, lobları geriye kıvrık, eliptik ila yumurtamsı, 6 ila 9 mm uzunluğunda ve sivri uçludur. Meyve düz bir sap üzerinde dik, mekiksi, 6 ila 10 cm uzunluğunda, 0,5 ila 1,2 cm genişliğinde, sivri uçlu, pürüzsüz ve çıplaktır. Tohumlar yumurtamsı, kanatlı ve buruşuk ila pürüzsüzdür. Dilimizde kelebek çiçeği adı ile bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Asclepias curassavica Orta ve Güney Amerika’ya özgüdür ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır.🔗 Ormanlık, çalılık ve sulak alanlarda görülmektedir. Umumiyetle mayıs ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır. Öte yandan koşullar uygun olduğunda yıl boyunca çiçek açıp meyve üretmektedir. Bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda Karamürsel ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Gentianales (Gentiyan takımı)
- Apocynaceae (Zakkumgiller)
- Asclepias (İpekotu)
Asclepias curassavica L.
Etimoloji
Cins adı Yunan mitolojisinde tıp tanrısı olan Asklepios‘a adanmıştır. Öte yandan cins adı ilk olarak Avrasya’daki bir dizi türün şifalı özellikleri dikkate alınarak tercih edilmiştir. Bunlardan en bilineni Dioscorides ve Plinius gibi isimler tarafından asklepias (ἀσκληπιάς) adıyla anılan Vincetoxicum hirundinaria taksonudur. Ancak bu türler günümüzde Vincetoxicum ve Gomphocarpus cinslere dağıtılmıştır. Epitet Latince Curaçao anlamına gelir. Türün tip yerine işaret etmektedir. Özgün tanımda bu “Habitat in Curassao” olarak belirtilmiştir.
Kullanımı
Kök, kusturucu ve müshil etkilidir. Büyük dozlarda alındığında ölüme neden olabilir. Kökü ateş düşürücüdür. Kaynatılarak dizanteri tedavisinde ve iltihaplı gözler için göz yıkama suyu olarak kullanılmıştır. Lateksi siğil ve nasırları yok etmektedir. Suyu, mantar iltihabı, yaralar, döküntüler ve dermatit tedasinde önerilmiştir. Gövde lifleri, kısmen pamukla karıştırılarak iplik yapımında kullanılmıştır.
Fotoğrafları
Leave a Comment