Habitat
Orman, dere kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Temmuz – Ağustos
Arazi notu
02 Ağustos 2023 • Kartepe • 1350 m • Dere kenarı
Çiçek açtıktan sonra bitki ölür ancak gövde bazı Verbascum türlerinde olduğu dik bir biçimde ayakta kalır. Bu bitkinin sapının dayanıklılığına işaret eder ve bu nedenle bazı müzik aletlerinin yapımında kullanılmıştır.
Çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Kökü pişirilerek yenilmektedir. Reçeli yapılmaktadır. Salatalara eklenir. Gövde ve yaprak sapları şeker üretiminde kullanılmış ve çeşitli hamur işlerine eklenmiştir.
Tohumlar kış mevsimine kadar bitkinin üzerinde durmaktadır. Ardından kanatları olan tohumlar buz veya sert kar üzerinde kayarak ana bitkiden çok daha uzak mesafelere dağılmaktadır.
Gastrointestinal sistem, solunum yolu, sinir sistemi hastalıkları, ateş, enfeksiyonlar ve grip tedavisinde başvurulmuştur. Kök ve tohumlar kas gevşetici, aromatik, gaz giderici, terletici, idrar söktürücü, adet akışı teşvik edici, balgam söktürücü, uyarıcı ve toniktir. Bitkinin aromatik tohumları ezilir, un haline getirilir veya yağı çıkarılarak çocukların saç derisine sürülürdü. Bu yöntem hem bitleri temizler hem de güçlü kokusuyla yenilerinin gelmesini engellerdi.
Bu takson Türkiye endemiğidir. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Dermatite neden olabildiği ve bilhassa aşırı tüketimi merkezi sinir sistemine zarar verdiği rapor edilmiştir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince melek gibi anlamına gelir. Zehirlenme ve çeşitli hastalıklara deva olduğu yönündeki inanışa atfen, bitkinin iyilik meleği gibi insanlara yardım etmesine işaret edilmiştir. Epitet Latince ormanda anlamına gelir ve bu bağlamda türün habitat tercihine işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in Europae frigidioris subhumidis sylvaticis” olarak belirtilmiştir.
2 metre büyüyebilen tek ya da kısa süreli çok yıllık bir bitkidir. Kollar hariç çıplaktır. Kazık kök kalındır. Gövde en çok 2,5 metre uzunluğunda, dik ve mor renklidir. Yapraklar almaşlı dizilişlidir. Taban yapraklar iki teleksi ya da üçlüdür. Uçtaki bölümler iri ve yumurtamsıdır.
Yaprak sapı tabanda kınlıdır. Üst yapraklar, taban yapraklarına benzer ancak daha küçüktür. Şemsiyeler 15 ila 95 adet kolludur. Bırahte ve ikincil bırahteler çok sayıda ve şeritsi ila mızraksıdır. Küçük şemsiyelerde yaklaşık 35 çiçek bulunmaktadır. Tüm çiçekler erseliktir.
Çanak yaprak mevcut değildri. Çiçekler beyaz ya da soluk pembe renklidir. Meyve genişçe eliptik ila dairesel, sırt bölümünde sıkıştırılmış ve çıplaktır. Dilimizde melek otu ve kekire adları ile bilinmektedir.