Anchusa officinalis (Ballağan)

derleyen:

Uyarı: Site sahibi, sitede yer verilen her türden bilginin uzman görüşüne dayandırılmaksızın kullanılmamasını şiddetle tavsiye eder.

Özet

Anchusa officinalis (Ballağan) günümüzde önemine yitirmiş olmasına karşın Ortaçağ’a kadar geleneksel tıpta kullanılmış bir bitkidir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Boraginales

Hodan takımı

Boraginaceae

Hodangiller

Anchusa

Sığırdili

Tanımı

Anchusa officinalis (Ballağan) genellikle 30 ila 80 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Nadiren de olsa bir buçuk metreyi aşabilir. Gövde dik ve tüylüdür. Taç başlangıçta kırmızı sonrasında koyu mor renkli ve beş lobludur. Çanak kaynaşık ve çan biçimlidir. 5 adet ercik görülür. Yapraklar şeritsi ila şeritsi mızraksı ve almaşlı dizilişlidir. Taban yaprakları saplıdır. Gövde yapraklarında ise sap görülmez. Çiçek kurulu meyve zamanı uzar. Tohumlar temmuz ve eylül ayları arasında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir. Meyve eğikçe ters yumurtamsıdır. Meyve başına en çok dört tohum vardır ancak bu sayı çoğunlukla daha düşük sayıdadır. Tohumlar bahar aylarında doğrudan dışarı ekilebilir. Bunlar 21 derecede 1 ila 4 hafta arasında olgunlaşır. Güneşli bölgeleri ve nemli toprakları tercih eder. Özellikle böcekleri çekmesi ve mavi çiçekleri nedeniyle düşük düzeyde de olsa süs bitkisi değerine sahiptir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Avrupa’da yayılış gösterir ancak günümüzde Amerika kıtasına da dağılmıştır. [HaritaSinonimlerHerbaryum] Kayalık yamaçlar, yol kenarı ve tarlalarda görülen bitki umumiyetle nisan ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 400 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ve Başiskele ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Türkçe adı

Dilimizde ballağan adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca boya anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türlerin kökünden elde edilen boya makyaj amacı ile kullanılırdı. Tür adı Latince tedavi edici anlamına gelir ve bu bağlamda türün tıbbi değerine dikkat çekmektedir. Geleneksel olarak tedavi edici özellikleri yaygın olarak bilinen ve kullanılan bitkiler için tercih edilen bir isimlendirmedir.

Gıda

Yaprak ve genç sürgünler ıspanak gibi pişirilerek tüketilmektedir. Yaprakları salatalara eklenmektedir.

Tıp

Bitkinin tamamı sakinleştirici ve balgam söktürücüdür. Analjezik ve yatıştırıcıdır. Mide ve duodenal ülser tedavisinde başvurulmuştur. Bunun yanında haricen kesik ve çürükler, dahilen öksürük ve nezle tedavisinde kullanılmıştır.

Bilgi

Köklerinden kırmızı bir boya elde edilmiştir. Bol miktarda nektar üretmesi nedeniyle arılar tarafından sevilen bir bitkidir ve muhtemelen bitkinin Türkçe adı da buna dikkat çekmektedir.

Fotoğrafları


Yorumlar

  1. Nasil tedarik edebiliriz
    Yardımcı olursanız sevinirim

Görüşünüzü Yazın