İçeriğe geç

Ammi majus (Dişotu)

Dişotu


Anahtar kelimeler: Süs bitkisi, Yenilebilir bitki, Tıbbi bitki, Kişisel bakım, Akdeniz elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Maydanoz takımı › Maydanozgiller › Kürdanotu › Dişotu

Dağılımı

Bitki doğal olarak Nil nehri vadisinde yayılış gösterir ancak erken dönemden itibaren tıbbi özellikleri nedeniyle Akdeniz havzasına yayılmıştır. Günümüzde gösterişli çiçekleri nedeniyle süs bitkisi olarak oldukça meşhurdur.

Genel bilgiler

25 cm ila 1 metre büyüyebilir. Gövde diktir. Taban yaprakları saplı ve saplar 3 ila 13 cm uzunluğunda, yaprak ayası üçlü, yanal uç bölümü darca eliptikir. Gövde yaprakları 1 ila 2 arası teleksi, uçtaki bölüm yumurtamsı ya da dikdörtgensi, 15 cm uzunluğunda ve 10 cm genişliğindedir. Çiçek kurulu kolları 20 ila 80 arası sayıdadır. Şemsiye 4 ila 10 cm çapındadır. Meyve dikdörtgensidir.

Gözlem

Tarlalar, tahrip edilmiş araziler ve yol kenarında görülür. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Kürdanotu, Dişotu. Sapları kürdan niyetine kullanılmaktadır.

Çiçek zamanı

Haziran-Ağustos ayları.

Yükseklik

0-700 metre arası.

Etimoloji

Cins adı muhtemelen Hindistan kökenli Trachyspermum ammi’nin Sanskritçe karşılığı olan “ajvain”den (अजवाइन) gelmektedir. Antikçağ Yunan yazarları bitkiyi “ammi” olarak (ἄμῐ) yazmışlardır. Kelime Trachyspermum ammi (Nanahan) türünün geleneksel adıdır. Türkçe yaygın adı olan “hıltan” Arapça kaynaklı bir kelime gibi gözükmektedir. Tür adı Latince “büyük” anlamına gelir. Türün, literatüre alındığı zaman itibariyle cins içinde en büyük tür olduğuna işaret eder.

Mutfak

Tohumları çeşni olarak kullanılır.

Geleneksel tıp

Vitiligo ve sedef tedavisinde kullanılır. Morötesi ışığa maruz kalmış deride pigment üretimini uyarır ancak yan etkileri vardır. Tohumlar doğum kontrolü, idrar söktürücü ve tonik olarak kullanılır. Demlenerek sindirim sistemi, astım ve anjin tedavisinde kullanılır. Kaynatılarak diş ağrısında gargara olarak kullanılır.

Biliyor musunuz?

Kökü çiğnendikten sonra güneş kremi olarak kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 243. 1753. L.

Bir Yorum Yazın