İçeriğe geç

Amaranthus retroflexus (Tilkikuyruğu)

Bitkiler › Karanfil takımı › Horozibiğigiller › Horozibiği › Tilki kuyruğu

Tıbbi bitki, Yenilebilir bitkiBoya bitkisi, Neofit bitki.

Ortalama 1 metreye kadar büyüyebilir. Gövde dik, yoğun biçimde tüylüdür. Yapraklar 15 cm uzayabilir ve bunlardan yukarıda olanlar mızraksı, altta olanlar ise yumurtamsıdır. Çiçek kurulu hayli yoğundur ve bırahteler diken görünümü verir. Erkek ve dişi çiçekler aynı bitkide bulunur. Hayli dayanıklı bir bitkidir ve çoğu habitat koşulunda hayatta kalabilir. Güneşli bölgeleri ve geçirgen toprakları tercih eder.

Bitkinin tropikal Amerika orijinli olduğu düşünülmektedir ancak dünyanın büyük bölümüne yayılmıştır. Günümüzde bazı bölgelerde sebze değeri nedeniyle yetiştirilmektedir. [Harita|Sinonimler|Herbaryum]

Çoğunlukla tahrip edilmiş arazilerde, sulak alanların yakınlarında yol kenarında ve bazen de boş tarlalarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Dilimizde Kırmızı kökü tilki kuyruğu, Tilkikuyruğu, Hoşkuran, Kaba tüylü solmaz çiçek ve Horoz kuyruğu adları ile bilinmektedir.

Temmuz ve ekim ayları arasında çiçek açar.

Deniz seviyesinden 400 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Genç yapraklar çiğ ya da pişirilerek ıspanak gibi tüketilebilir. Yetiştiği topraklar göz önüne alınarak önce kaynatılmalı, kaynatıldıktan sonra da kullanılan su atılmalıdır. Hindistan’da “thoran” olarak bilinen popüler yemeğin yapımında yaprakları kullanılır. Tohumları çiğ olarak tüketilebilir ya da kavrularak un haline getirildikten sonra ekmek yapımında kullanılır. Genç bitkiler kaynatıldıktan sonra kurutularak kış aylarında tüketilir. Tuz, karabiber ve tereyağı ile terbiye edilerek tüketilir. Tohumları “pinole” olarak bilinen yemeğin yapımında kullanılır. Mısırla birlikte öğütülen tohumları tören yemeği olarak kullanılır.

Aztekler tarafından dinsel törenlerde kullanılmıştır. Tohumlardan elde edilen un, insan kanı ile birlikte kurban törenlerinde küçük biblolara dönüştürülürdü.

Adet tedavisi, bağırsak kanaması ve ishal vakalarında kullanılır. Yapraklarından yapılan çay büzücüdür. Demlenerek ses kısıklığı tedavisinde kullanılır. Demir, A ve C vitaminleri bakımından zengindir. Yaprakları büzücüdür ve aşırı adet kanamalarında kullanılır. Demlenerek mide sorunlarında kullanılır. Navajo yerlileri tarafından yılan ısırması vakalarında gövdesi yılan şekline sokularak lapa halinde ısırılan bölgeye uygulanır. Yaprakların kanı pıhtılaştırması nedeniyle burun kanaması vakalarında burun deliklerine konulmuştur.

Otçul hayvanlara uzun süreli otlatmak zararlıdır ve hatta ölüm vakaları görülebilir. Bir hafta boyunca büyük oranda tüketilmesi halinde sığırların böbreklerine zarar verir. Ancak normal dozda otçul hayvanlar için besleyicidir.

Bitkiden kırmızı ve yeşil boya elde edilir.

Doğan, Hüseyin (2022). Amaranthus retroflexus (Tilkikuyruğu) - Kocaeli Bitkileri. Erişim adresi: https://kocaelibitkileri.com/amaranthus-retroflexus/ Erişim tarihi: 29 January 2023

Bir Yorum Yazın