İçeriğe geç
Anasayfa » Alismataceae (Kurbağakaşığıgiller)

Alismataceae (Kurbağakaşığıgiller)

FLORA NICOMEDIAE • COSMOPOLITAN

Coğrafi dağılım.

Alismataceae ailesi, sucul ve yarı sucul çiçekli bitkilerden oluşan, dünya çapında yayılmış bir gruptur. Kozmopolit olmasına rağmen, en yüksek tür çeşitliliği Yeni Dünya’nın tropikal ve subtropikal bölgelerinde yoğunlaşmıştır.

01

Familyanın çoğu türü, hasar aldığında beyaz veya sarımsı sütlü bir özsu salgılar. Bu özellik tek çenekliler arasında çok nadirdir. Sütlü özsu, bitkiyi hem zararlılardan korur hem de hasar alan yerin su altında hızla kapanmasını sağlar.

02

Ailenin kapçık tipi meyveleri, su kuşlarının tüylerine veya ayaklarına yapışarak kilometrelerce yol alır. Bazı türlerin tohumları su kuşlarının sindirim sisteminden geçtikten sonra daha kolay çimlenir. Ailedeki çok sayıda türün yayılış alanlarının oldukça geniş olması bununla ilgilidir.

03

Bilimsel adında da görüleceği üzere Sagittaria cinsinin yaprakları ok ucunu andırır. Aynı bitkide hem şeritsi su altı yaprakları hem de ok şekilli su üstü yaprakları bulunabilir. Bu şekil, iki tarafta da akıntıya karşı direnç oluşturarak bitkinin hem su altında hem de su yüzeyinde yaşamasına olanak tanır.

04

Bazı türlerde aynı bitki sapı üzerinde hem erkek hem de dişi çiçekler açar. Ancak erkek çiçekler daima sapın üst kısmında, dişi çiçekler alt kısmında yer alır. Bu düzenlenme bitkinin kendi kendine tozlaşmasını önlemek için geliştirdiği bir stratejidir.


Bilgi

Sapları ve gövde, içi hava dolu geniş boşluklara sahip özel bir dokuyla kaplıdır. Bu yapı, bitkiye doğal bir kaldırma kuvveti sağlayarak dik durmasına ve su yüzeyinde batmadan kalmasına yardım eder.
Çiçeklerin ömrü yalnızca 1 gündür (Hatta bazen birkaç saat). Sabah açan bir çiçek, akşama kalmadan solar. Fakat bitki o kadar hızlı tozlaşır ki bu kısa süre tohum üretmesine yeter.

Ekoloji

Gelişmiş kök sistemleri sayesinde sudaki ağır metalleri ve fazla azotu emerek kirli gölet sularını temizler, suyun oksijen dengesini korurlar.

Folklor

Özellikle Sagittaria türlerinin yumruları, Neolitik dönemde Avrupa ve Asya’daki göl kenarı yerleşimlerinde yaşayan insanlar tarafından toplanıp yenilmiştir. İsviçre’deki Neolitik bataklık yerleşimlerinde karbonlaşmış Sagittaria yumruları bulunmuştur. Bugün hâlâ Çin ve Japonya’da yetiştirilip yenilmektedir.


BİLİMSEL TANIM

Alismataceae (Kurbağakaşığıgiller), ailesine bağlı bitkiler ülkemizde genel olarak kurbakaşığı, suoku, sutopuzu ve suyıldızı olarak bilinler. İsimlendirmelerin tamamı bitkilerin sucul alanları tercih etmeleri ile ilgilidir. Aile umumiyetle kuzey yarımkürenin ılıman ve tropikal kuşağında yayılış gösterir. Genellikle çok ya da nadiren tek yıllık, sucul ya da yarı sucul bitkilerdir. Rizomlar çok kısa, kökler kısa ve lifsidir.

Yapraklar tabanda, dik, yüzücü ya da batık, basit, şeritsi ila yumurtamsı, zaman zaman ise okbaşı biçimindedir. Yaprak ayası düz ve birkaç damarlıdır. Sıkapa dik, basit ya da dallıdır. Çiçekler salkım ya da bileşik salkım halinde, zaman zaman ise Maydanozgillerde olduğu gibi şemsiye halindedir. Çanak yapraklar üç adet olup bunlar kalıcıdır. Taç yapraklar da üç adet olmakla birlikte bunlar dökülücüdür. Ercik üç, altı, dokuz ya da daha fazla sayıda olabilir. İplikçik belirgindir. Meyve kendi kendine açılmaz. Tohumlar dikdörtgensi ve pürüzsüzdür.


Kocaeli’ndeki cinsler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir