Coğrafi dağılım.
Aizoaceae familyası, 130-135 cinse yayılan yaklaşık 1800 ila 2400 sukulent türünden oluşan oldukça çeşitli bir gruptur. Taş bitkileri ile ünlü olan bu familya, inanılmaz derecede hızlı türleşmeleri ve patlayıcı evrimsel yayılımlarıyla ünlüdür. Tüm türlerin yaklaşık %96’sı Güney Afrika’nın kurak ve yarı kurak bölgelerine endemiktir. Daha az uzmanlaşmış cinsler, Amerika, Avustralya ve Akdeniz’deki kuru kıyı şeritlerine ve çöllere doğal olarak yayılmıştır.
Bu bitkilerin yaygın olarak buz bitkileri olarak anılmasının nedeni, yapraklarında bulunan, güneş ışığında çiğ taneleri gibi parıldayan epidermal hücrelerdir. Bu hücreler bitkilerin çöl koşullarında hayatta kalmak için fazla tuzu bu depoladıkları ve güneş ışığını yansıtarak su kaybını azalttıkları bir yapıdır.
Çiçeklerinde genellikle gerçek taç yapraklar bulunmaz. Göz alıcı renkli ışınsal parçaları, aslında staminod adı verilen, üreme işlevini yitirmiş erkek organlardır.
En ünlü üyesi Lithops cinsidir. Yaprakları çakıl taşlarına veya küçük kayalara o kadar benzer ki, çıplak gözle bitkiyi çevreleyen taşlardan ayırt etmek neredeyse imkansızdır. Bu, otçul hayvanlardan korunmak için geliştirdikleri bir kamuflajdır.
Birçok türün meyve kapsülleri, sadece ıslandıklarında açılarak tohumlarını saçan higrokastik bir yapıya sahiptir. Bu mekanizma, tohumların yalnızca yağmur sonrası gibi uygun koşullarda toprağa dağılmasını sağlayan bir adaptasyondur.
Bazı türlerin yapraklarının tepesinde yarı saydam pencereler bulunur. Bitki, çöl sıcağından korunmak için toprağa gömülür ve sadece bu şeffaf pencerelerini dışarıda bırakır. Güneş ışığı bu pencerelerden içeri girerek bitkinin yer altındaki gövdesinde fotosentez yapmasını sağlar.
Ekolojik başarıları, yapraklarının sukulent yapısına, özel su depolama hücrelerine, dinamik fotosentetik yollara ve hedefli tohum dağıtım mekanizmalarına dayanmaktadır. Bozulmuş, kumlu veya kıyı ortamlarında hızla yayılma yetenekleri nedeniyle, bazı türleri doğal yayılış alanlarının dışındaki bölgelerde başarılı kolonizatörler ve istilacı türler haline gelmiş, kumul dinamiklerini aktif olarak değiştirmiş ve yerel kıyı bitki örtüsüyle rekabet eder hale gelmiştir.
Aileye bağlı çok sayıda tür, özellikle sukulent bitkilerin son yıllarda moda olması nedeniyle ticari olarak dağılımdadır. Özellikle aileye bağlı Lithops ve Conophytum cinslerine talep oldukça fazladır ve bazı örnekleri astronomik fiyatlardan alıcı bulmaktadır.
Aizoaceae (Makasotugiller) ailesine bağlı tüm türler Güney Yarımkürede yayılış göstermekte olup, süs bitkisi olarak dağılımdadırlar ve bazı bölgelerde doğallaşma eğilimindedirler. Büyük bölümü sukulent olan ailenin çok sayıda türü Güney Afrika’da endemiktir. Bitkiler bu bölgede “küçük incir” olarak bilinir ve meyvelerine işaret eder. Genel olarak ise “buz çiçeği” adı ile marufturlar. Işığı yansıtan tüyleri vardır ve bunlar buz kristallerini andırır.
Genellikle otsu, nadiren odunsu bitkilerdir. Gövdeler dik ya da yatık haldedir. Yapraklar basit, karşılıklı ya da almaşlı dizilişli, düz kenarlı ve sukulent formundadır. Çiçekler yaprak koltuklarında tek ya da birkaç çiçek halinde görülmektedir. Çanak yapraklar genel olarak beş adettir. Gerçek taç yaprak görülmez. Ercik 5 ila çok sayıdadır. Yumurtalık üst ya da alt durumludur. Meyve genellikle kapsül formunda ya da nadiren kendi kendine açılmayan üzümsüdür. Tohumlar genellikle böbreksidir. Aileye bağlı çok sayıda tür özellikle sukulent bitkilerin son yıllarda moda olması nedeniyle ticari olarak dağılımdadır. Özellikle aileye bağlı Lithops ve Conophytum cinslerine talep oldukça fazladır ve bazı örnekleri astronomik fiyatlardan alıcı bulmaktadır.
Kocaeli’ndeki cinsler
Carpobrotus (Kazayağı) küme oluşturmaları ve ateşe dayanıklı olmaları nedeniyle yer örtücü olarak ye…
Read More
Delosperma (Buzçiçeği) küme oluşturmaları ve bolca çiçek açmaları nedeniyle süs bitkisi olarak yetiş…
Read More
Drosanthemum (Acemhalısı) bakımlarının kolay olması ve bolca çiçek açmaları nedeniyle popüler olmuş …
Read More
Lampranthus (Şebnemçiçeği) yer örtücü karakteri ve çok sayıda çiçek açması nedeniyle yetiştirilen tü…
Read More
Mesembryanthemum (Öğleçiçeği) gösterişli çiçekleri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştirilen t…
Read More