İçeriğe geç
Anasayfa » Agrostemma (Buğdaykaramuğu)

Agrostemma (Buğdaykaramuğu)

    FLORA NICOMEDIAE • SOUTHERN EUROPE-EUXINE-LEVANT

    Coğrafi dağılım.

    Cins özellikle Doğu Akdeniz havzasına özgüdür ancak günümüzde neredeyse dünyanın tamamına dağılmıştır.

    01

    Bulunduğu tarlalardaki buğdayların daha fazla yaprak, gövde ve tahıl ürettiği tespit edilmiştir.

    02

    Öte yandan tohumları zehirli olduğu için çoğu ülkenin mevzuatında ekmekte bulunması kesinlikle yasaktır.

    03

    Bir tarlada varlığı, o tarladaki ürünlerin organik olduğuna dair bir gösterge olabilir.

    04

    Taç yapraklarındaki koyu çizgiler, tozlayıcılar için bir iniş pisti görevi görmektedir.


    Bilgi

    Tarımın gelişmesiyle birlikte dünya çapında yayılmıştır. 19. yüzyıla kadar Avrupa’daki buğday tarlalarının en yaygın yabani otlarından biriydi ve tohumları fark edilmeden hasat edilen tahılla birlikte öğütülerek ekmeğe karışırdı.

    Folklor

    Kışlık buğday ekimi ve güçlü herbisitlerin kullanımı nedeniyle doğal yayılım alanlarının çoğunda neredeyse tamamen yok olmuştur . Avrupa’da artık son derece nadir görülen bitkiler, bazı bölgelerde koruma altına alınmıştır.

    Dikkat

    Tohumları yüksek oranda saponin içerir. Bu madde, ekmeğe karıştığında acı bir tat verir ve githagism adı verilen, kilo kaybı ve mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açan kronik zehirlenmelere neden olabilir . Polonya’da 1950-1963 yılları arasında hayvanlarda yüksek ölüm oranlarına yol açtığı kaydedilmiştir.


    ETİMOLOJİ

    Cins adı Latince çayır tacı anlamına gelir ve bu bağlamda çiçeklerin Roma uygarlığında taç olarak kullanılmasına işaret eder. Bitkinin dilimizdeki karşılığı olan buğday karamuğundaki ilk kelime bitkinin genellikle buğday tarlalarında görülmesine işaret eder. Bitkinin geleneksel adı sadece karamuktur, Kâşgarlı Mahmud, Pir Mehmed, Abdulvehab bin Yusuf ve Hekim Beşir Çelebi gibi isimler bitkiden karamuk olarak bahseder. Muhtemelen karamuk kelimesi aynı listede Berberis cinsi için kullanıldığı için başına buğday kelimesi eklenmiştir. Karamuk, Türkçe kara tane anlamına gelir, A. githago’nun tohumları da siyah renklidir.

    BİLİMSEL TANIM

    Agrostemma (Buğdaykaramuğu) uzun boylu ve tek yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Kazık kökü sağlam yapılıdır. Gövde basit ya da dallı ve silindiriktir. Yapraklar sapsız, tek ya da üç damarlı, şeritsi ila darca mızraksı ve sivri uçludur. Çiçekler büyük, gösterişli ve gevşek bir dikazyum halindedir. Çiçek sapı diktir. Çanak tüpü güçlü biçimde 10 yivlidir. Tırtıklar yaprak biçiminde ve neredeyse çanak tüpünden daha uzundur.

    Çanak yapraklar tüpte kaynaşık ve 25 ila 62 mm uzunluğundadır. Taç yapraklar 5 adet, morumsu kırmızı ya da beyaz renkli, pençeli ve ucu küt, düz ya da derin girintilidir. Ercik sayısı ondur. Beş adet boyuncuk görülür ve çanak yapraklarla dönüşümlü biçimlidir.

    Kapsül yumurtamsı olup beş adet basit tırtık tarafından açılmaktadır. Kapsül başına 30 ila 60 adet tohum bulunur ve bunlar siyah renkli, böbreksi, yanal olarak sıkıştırılmış ve sivilcelidir.


    Kocaeli’ndeki türler

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir