Agave americana

Sabırçiçeği


Anahtar kelimeler: Süs bitkisiTıbbi bitkiYenilebilir bitkiTemizlikArazi ıslahı, Asgari endişe (LC), Neofit bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › KuşkonmazgillerSabırlık › Sabır çiçeği

Dağılımı

Bitki doğal olarak Kuzey Amerika’da yayılış gösterir ancak süs bitkisi olarak dünyanın büyük bölümüne yayılmıştır.

Genel bilgiler

7,5 metre büyüyebilir ve 3 metreye yayılabilir. Yapraklar 0,9 ila 1,5 metre uzunluğunda, etli ve sert, tabanda rozet halindedir. Yapraklarında keskin dikenler vardır. Dikenler kahverengi ve 1,5 ila 2,5 cm uzunluğundadır. Çiçekler yatay dalların ucunda yoğun küme halindedir. 10 ila 30 yıl arası ömrü vardır. Çiçek kurulu 8 ila 9 metre uzunluğa çıkar. Çiçekler yeşilimsi sarı renklidir. Kapsül dikdörtgensi ve 5 cm uzunluğundadır. Çiçek açıp meyve verdikten sonra ölür. Ağustos ve eylül aylarında çiçek açar.

Gözlem

Peyzaj ve süs bitkisi olarak ilin birçok bölgesinde görülmüştür.

Yaygın adları

Amerika sabırı, Sabırlık, Sabırçiçeği.

Etimoloji

Cins adını Adını Thebes kralı Cadmus’un kızı Agavae’den (Ἀγαύη) almıştır. Zeus’la ilişkiye giren kardeşi Semele, şarap tanrısı Dionysos’u doğrurur. Ancak bu arada Semele ölür. Yıllar sonra Dionysos, Agave’nin şehrinde kendisine kötü davranılması üzerine önce Agave’nin aklıyla oynar, sonra da kendi oğlunu öldürmesine neden olur. Sabır bitkileri yaklaşık 20 yıl süren ömürlerinde bir kere çiçek açarlar ve çiçek açtıktan sonra da ölürler. Bu özellikleri ile oldukça sıra dışıdırlar. Aynı zamanda yapraklarının kenarı boyunca sert dikensi uçlar taşırlar. Mitolojiye göre Zeus, Semele öldüğünde henüz anne karnında altı ay kalmış olan Dionysos’u baldırına diker ve sağlıklı kalmasını sağlar. Sabır bitkisi türleri de propagasyonla çoğalabilen bitkilerdir. Buna göre ana gövdeden düzgün bir biçimde ayrılan bir yaprak toprağa yatırılır ve bu yapraktan bir müddet sonra yeni bir bitki filizlenir. Agave türleri semelpariti (ömrü boyunca bir kere çiçek açan) bitkilerdir. Bitki neslinin devamı için bütün kaynaklarını ölümü pahasına da olsa çiçek açmak için harcar. Agave’nin ablası Semele de, karnındaki çocuğunun onurlu bir hayat sürmesi için öleceğini bile bile Zeus’la yüzleşmeyi göze almıştır. Tür adı Latince “Amerika” anlamına gelir. Bitkinin kuzey Amerika’da yayılış göstermesi ve bu kıtaya özgü olmasına işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in America calidiore” olarak geçer.

Mutfak

Bitki şeker bakımından zengindir. Tohumları öğütülerek un haline getirilir ve ekmek yapımında kullanılır. Çiçek sapları kavrularak tüketilir.

Geleneksel tıp

Usaresi ishal ve dizanteri tedavisinde kullanılır. Bu antiseptik, terletici, idrar söktürücü ve müshil etkilidir. Yaprakların suyu çürüklere lapa halinde uygulanır. Kıyılmış yapraklar demlendiğinde müshil etkilidir. Lifleri suda bekletilerek saç dökülmesi vakalarında başa uygulanır. Kök ve yapraklarından elde edilen sakız diş ağrısı gidericidir.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Yaprakların usaresi sabun yapımında kullanılır. Arazi ıslahı kapsamında dikilmektedir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 323. 1753. L.

“Agave americana” hakkında 2 yorum

  1. bu adamın havada olduğu resim de neyi ifade ediyor? Siz mi çektiniz fotomontaj gibi duruyor adamın bu kadar küçük görünmesinin amacı nedir? Çok merak ettim doğrusu, mazur görün sormamı.

    1. Merhaba,
      Bitki yola göre daha aşağıda bir konumda, bunun etkisi var. Ayrıca fotoğraftaki bitki, daha yakın planda olduğu için büyük gözüküyor. Son olarak bitkinin boyu 2 metre civarındaydı.

Hüseyin Cahid Doğan için bir cevap yazın Cevabı iptal et