Acoraceae (Eğirgiller)

Özet

Acoraceae (Eğirgiller), genellikle bataklıklar, sığ sular ve sulak alanlarda görülen aromatik bitkilerden oluşan bir ailedir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Acorales

Eğir takımı

Tanımı

Acoraceae (Eğirgiller), Acorales takımına bağlı, Kuzey Amerika ile Asya’nın tropikal ve ılıman kuşaklarında yayılış gösteren ve halihazırda tek cinsi barındıran tek çenekli bir bitki ailesidir. Bununla beraber, günümüzde Avrupa kıtasına da insan eliyle sokulmuştur. Ülkemizdeki örnekleri kısır olmakla birlikte su içinde taşınan rizom parçaları ile çoğalabilmektedir. Aileye bağlı bitkiler hem tıbbi hem de süs bitkisi değeri nedeniyle yetiştirilmektedir. Özellikle Acorus calamus‘un rizomlarının sağlık alanındaki kullanımı Antikçağdan beridir bilinmektedir.

Bunlar çok yıllık, çıplak ve aromatik bitkiler olup genellikle bataklıklar, sığ sular ve sulak alanlarda görülür. Rizomları sürünücü, çok dallı ve çopurludur (lacunose). Yapraklar iki dizilişli, tabanda üst üste binici, tek yüzlü, kılıç formunda ve yaprak sapı ve yaprak ayası biçiminde farklılaşmamıştır. Çiçek durumu tek, terminal, sıkapa üzerinde yanal olarak görülür. Sıpata, koçandan (spadix) çok daha uzun, dik ve kalıcıdır. Çiçekler erselik, sıkıca dizilmiş, bırahtesiz ve üç parçalıdır. Tepal, üçlü iki sıra halinde alt adet, serbest, ince ve kemerlidir. Ercik, üçlü iki sıra halinde ve serbesttir. İplikçik şeritsi-dikdörtgensi ve düzleştirilmiştir. Başçık içe dönük, teka küresel-elipsoit ve neredeyse karşılıklıdır. Ginokeum ters konik-silindirik ve tepalleri hafifçe aşar. Yumurtalık 2 ya da 3 bölümlüdür. Meyve birkaç tohumlu ve üzümsü formlu, dikdörtgensi-ters yumurtamsı, tepaller tarafından çevrili ve 1 ila 5 adet tohumludur. Tohumlar dikdörtgensi ila elipsoittir. Tohum kabuğu açık kahverengidir. [Cinsler]

Etimoloji

Aile adını Acorus cinsinden almaktadır ve bu kelime Antik Yunanca gözbebeği anlamına gelir. Bitkilerin geleneksel olarak göz iltihabı vakalarında kullanılmasına işaret eder.

Kocaeli’ndeki cinsler

Acoraceae (Eğirgiller)

Acorus

Eğirotu