Buradasınız: Ana sayfa » Achillea millefolium

Achillea millefolium

Civanperçemi

Bakımı

Achillea millefolium çok yıllık bir ottur. Geçirgen ve nemli ya da kuru toprağı ve güneşli ya da yarı gölgeli bölgeleri tercih eder. Donlara ve kuraklığa dayanıklıdır.

Yetiştirme

Achillea millefolium çayıryol kenarı ve tarlalarda görülür. Kumlukilli ve tınlı topraklara uyumludur.

Yaygın adları

Common yarrow, Boreal yarrow, Giant yarrow, Coast yarrow, Western yarrow, Bloodwort, Milfoil, Nose bleed, Sanguinary, Thousand leaf, Thousand seal, Old man’s pepper, Devil’s nettle, Soldier’s woundwort; Civanperçemi, Ayva dana, Dülgerotu, Civan pençesi, Binbir yaprakotu, Yaraotu, Aşıl.

Etimoloji

Cins adı Yunanca Akhilleus’a (Cinsin tıbbi özelliklerini ilk onun keşfettiğine inanılmaktadır); tür adı ise Latince bin yapraklı anlamına gelir.

Korunma

THE IUCN Red List’e göre Asgari endişe altında tür sınıfı içindedir.

Bitki Tarihi

Adını efsanevi Aka kahramanı Aşil’den (Ἀχιλλεύς) almaktadır. Aşil hakkında en detaylı bilgiler Homeros’un İlyada adlı eserinde yer almaktadır. Troya Savaşı esnasında Agamemnon ile arasında anlaşmazlık yaşanan Aşil, savaş meydanını terk eder ve onun savaşa dâhil olmadığı süre boyunca Akalar savaşta üstünlük kuramaz. Ancak Aşil’in en yakın arkadaşı Patroklos’un Hektor tarafından öldürülmesi üzerine Aşil tekrar savaş meydanına döner. Savaşın sonlarına doğru Paris’in attığı bir okla topuğundan yaralanır ve bu yara nedeniyle ölür. İlyada’nın on ikinci bölümünde, okla yaralanan Eurypylus çevresindekilere “Beni gemiye taşıyın ve yaramın üzerine yara iyileştirici bitkiyi serpin. Bu otun iyileştirici özelliğini Aşil’den öğrendik, o da Sentor Chiron’dan öğrenmişti” der. Her ne kadar Homeros söz konusu bitkinin hangi bitki olduğu hususunda bilgi vermemiş olsa da Plinius bitkinin Aşil’in bitkinin yara iyileştirici etkisini keşfetmesinden sonra “achilleos” olarak anıldığını kaydeder.

Faydaları ve zararları

Bitkileri kullanmadan önce mutlaka bir uzmandan yardım alın. Astrenjan, terletici, tonik, uyarıcı ve aromatiktir. Uzun süreli kullanımı alerjik cilt döküntülerine neden olabilir. Yaraları tedavi etmek, kan akışını durdurmak, soğuk algınlığı, ateş, böbrek hastalıkları ve adet sancısı tedavisinde kullanılır. Antiseptik, antispazmodik, gaz giderici, safra salgısı arttırıcı, digestiv, diş ağrısı giderici, uyarıcı ve toniktir.
Yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Çiçek ve yapraklarından çay yapılır. Olgun bitkiler böcek, sinek ve karınca kovucudur.

Taksonomi

Superregnum: Eukaryota
Regnum: Plantae
Cladus: Angiosperms | Eudicots | Asterids
Ordo: Asterales
Familia: Asteraceae
Subfamilia: Asteroideae
Tribus: Anthemideae
Subtribus: Matricariinae
Genus: Achillea
Raunkiaer: Hemicryptophyte
Phytochorion: Euro-Siberian

Literatür

Species Plantarum 2: 899. 1753. L.

Fotoğrafları

Yapısı

Achillea millefolium 1 metre büyüyebilir. Yapraklar bipinnat ya da tripinnat, 5 ila 20 cm. uzunluğundadır. Yaprakların tüylülük durumları değişkendir ve stem üzerinde spiral olarak dizilidir. Disk çiçekleri beyaz ya da pembe renklidir. Güçlü ve hoş bir kokusu vardır. Tohumlar çimlenme için 18-24 dereceye ihtiyaç duyar. Çiçekler hermafrodit’tir. Tohumlar Temmuz ve Eylül aylarında olgunlaşır. HaziranTemmuz ve Ağustos aylarında çiçek açar.

Flora of Turkey

Sect. Millefolium: Ligules 4-6, white, ivory white or pale yellow above, leaves with segments neither transverse nor imbricate.
Height 10-100 cm. Stems obtuse-angled, woolly-pilose. Cauline leaves similar to basal, loosely pilose to densely sericeous or woolly; basal linear to lanceolate, incl. petiole (up to 5 cm) (6-)10-20 x (0,4-)1-4 cm, (2-)3-pinnatisect into linear to linear-lanceolate segments, rachis 0.5-1.5 mm, rarely toothed, ultimate segments 0.2-0.5 mm broad; median cauline 2-9 x 0.3-1.5 cm. Capitula 50-150 and more, corymbs 4-15 cm broad, peduncles 1-5 mm. Involucre oblong to ovoid, 4-5.5 x 2.5-4 mm. Phyllaries oblong to lanceolate, subacute to acute, with narrow, ± brownish scarious margins, pubescent or subglabrous. Ligules 4-6, white, 1.5-2.5 mm; disc flowers 10-20.
1. Leaves sparingly pubescent to glabrescent, median cauline leaves 4-9 x (0,7-)1-1.5 cm; phyllaries subglabrous subsp. millefolium Fl. 6-9. Mountain meadows, 500-3450 m.
1. Leaves (especially when young) sericeous-woolly, median cauline leaves 2-4 x0.3-0.7(-1) cm; phyllaries pubescent subsp. pannonica Fl. 6-8. Dry stony slopes, s.l.-800 m. V:245.

Yorum yazın